Xaman-Ek ... Volg de Poolster

Tekst en foto's ©Meve - Nederlandse bewerking ©JosNijsten2006

Dit gesprek vond plaats in Spa tijdens de Francofolies van juli 2005. Terrasjesweer en iedereen goedgemutst. We werden wel regelmatig onderbroken door lachuitbarstingen, door vrienden die kwamen en gingen maar dat hoorde er allemaal bij. Xaman-Ek, de god van de reiziger, is er voor iedereen en de jongens van de groep weten waarom ze net die naam gekozen hebben. Voor ons was het een mooie ontmoeting vol leven en spontaniteit.

Voor wie hen nog niet kent, de jongens van Xaman-Ek spelen al tien jaar hun 'fusion', een veelkleurig boeket zoals de groep zelf. In het begin brachten ze een mengeling van rock en hiphop. Stapsgewijs werd de muziek gekruid door de verschillende achtergronden en evolueerde naar een mix met latino-accenten, reggae, ragga en funk, het recept van Xaman-Ek. Op het podium creëert de groep muziek die het publiek meesleept en in beweging brengt.

* Waar liggen jullie roots en in hoeverre beïnvloeden ze jullie muziek?

Luis en Sergio (zang, percussie, snaarinstrumenten): Onze ouders komen van Chili. Ze werden gearresteerd en gevangen gezet op politieke redenen. Ze zijn dan naar België gevlucht maar verbleven eerst twee jaar in Algerije waar Sergio geboren werd. Die periode verklaart wellicht de Arabische invloeden die in onze muziek doorklinken. Onze pa is teruggekeerd naar Chili waar hij in 1981 werd vermoord. Carmen, onze moeder, is altijd strijdvaardig gebleven op het sociale vlak ... en ze heeft altijd gezongen! Een held als vader en een strijdlustige mama, dat beïnvloedt je. Hun politieke betrokkenheid vindt uiteraard een weerklank in onze teksten. Muzikaal groeit Xaman-Ek op de wortels van alle groepsleden.

Karim (slagwerk en percussie): Mijn vader komt uit Marokko als opposant van Hassan II. Hij heeft verder kunnen studeren in België. Op muzikaal vlak ben ik begonnen bij de reggae. Ik had Luis en Sergio ontmoet in een jeugdbeweging maar we verloren elkaar uit het oog. Toevallig liep ik hen later tegen het lijf en ben ik met hen gaan samenspelen.

Pierre (gitaar): Ik ben Siciliaan van origine. Mijn grootouders zijn naar België gekomen met de eerste golf Italiaanse migranten die hier in de mijnen kwamen werken. Muzikaal gezien kom ik uit de jazz en de klezmermuziek. Bij Xaman-Ek speel ik nu twee jaar.

Christophe (bas): Ik vertegenwoordig de exotische uitzondering in de groep. Ik ben Belg, uit het Luikse. Ooit zat ik in rockmuziek, de zware soort. Nu zit ik op het reggaespoor, het spoor van de groep waarmee ik nu al zeven jaar samenspeel.

* Hoe is de groep geëvolueerd? Hadden jullie een specifiek project vanaf het begin of is het allemaal geleidelijk aan gegroeid?

Luis: Vanaf het begin waren we ons bewust van het engagement van onze teksten. We spreken voornamelijk over ecologie en over wat onze maatschappij voortbrengt. Maar we proberen vooral de goede verstandhouding tussen mensen te bevorderen. Daarbij hoort ook een eerlijke houding van de mens tegenover zijn leefomgeving. Het project is heel natuurlijk geëvolueerd. Muzikaal hebben we het oude repertoire aangepast in functie van de invloeden die elk van ons heeft meegebracht.

Karim: We vormen een hechte groep die al veel muzikale avonturen beleefd heeft. Dat maakt ons broers. Dankzij die sterke relatie kan Xaman-Ek de top bereiken en alles overstijgen wat hen overkomt. Samenblijven ondanks de verschillende persoonlijkheden, zonder gedoe over geld. Veel groepen struikelen daarover.

Luis: We waken erover dat we onszelf blijven, onze wortels niet vergeten, ons verleden. Zelfs als een concert wat moeilijker verloopt met het publiek. Ik denk hier vooral aan een concert in Vorst waar ons materiaal gestolen werd. We beschouwen onszelf een beetje als middeleeuwse troubadours die zowel voor het volk als voor de edellieden spelen. Voor ons is het belangrijk om telkens een echt contact te leggen met het publiek, wie dat ook is. Wij houden er eigenlijk wel van om te spelen voor zowel een groot publiek als in een meer alternatief kader zoals solidariteitsfeestjes, het kraakpandcircuit, en zo meer.

* Waar komt de motivatie vandaan om door te gaan?

Christophe: We hebben bijna allemaal nog een andere job. Dat is soms wel vermoeiend maar we hebben het nodig. We zitten op ons werk in een gesloten wereld. De muziek helpt ons in contact te blijven met de mensen, met de aarde.

Luis: De muziek geeft ook de mogelijkheid om iets te delen met de andere leden van de groep, met het publiek of met de mensen die we ontmoeten.

* Welke boodschap dragen jullie uit? Wat hopen jullie te bereiken (of te geven aan het publiek) via de songs?

Karim: We willen een glimlach brengen, inzichten wekken... Onze wens is dat het publiek kan smaken wat we bieden.

Luis: Zonder het feestgehalte te vergeten want dat is heel belangrijk in de Chileense cultuur. Ons moeder heeft ons dat thuis echt ingeprent, samen met gastvrijheid en delen. Meer algemeen gezien willen we leven van onze muziek en doorgaan met het verspreiden ervan in alle windrichtingen, vele jaren lang...

* Waar liggen de grenzen?

Luis: We hebben allemaal een familiaal leven, een job en de muziek. Dat zijn drie levens die elkaar doorkruisen en soms moeilijk kunnen gecombineerd worden door tijdgebrek. Een andere beperking is eerder van financiële aard. De muziek brengt weinig geld in het laatje en de kosten voor een CD moeten we zelf dragen. We hebben de gelegenheid nog niet gehad om er een te maken, we zijn in de eerste plaats een livegroep. De trouwe fans die Xaman-Ek al tien jaar volgen hebben het al die tijd moeten doen met een paar demo's en met live-concerten. En daarbij, we hebben een opname nodig om onze promotie op de radio en in de geschreven pers te garanderen. Het verbaast ons al dat we zo een lange weg hebben kunnen afleggen zonder die middelen.

* Om nog even door te praten over de CD, wat zijn de vooruitzichten?

Luis: We hebben geen platenlabel en enkel een kleine subsidie van het Waalse Gewest. Daarom hebben we het publiek gevraagd om vooraf in te tekenen voor de aankoop van de CD. Daardoor bieden zij ons de middelen om het te realiseren. Aan het einde van elk concert stellen we dat voor aan het publiek. De opnamen zelf gebeuren beetje bij beetje in de keuken van onze geluidsman (lol).

* Xaman-Ek stond op Francofolies als voorprogramma van Bernard Lavillier in het Casino van Spa. Vertel daar eens iets over.

Luis en Karim: Vooraf fantaseerden we daar wel over maar de ervaring heeft ons geleerd bij de realiteit te blijven. Het is op technisch vlak natuurlijk fantastisch. Het materiaal dat je daar ter beschikking krijgt is indrukwekkend. Maar we zijn nog steeds dezelfde gasten!

Ook nieuw voor ons was de confrontatie met het publiek van Spa. De mensen kenden ons niet en waren eerder afstandelijk. Maar na drie nummers waren we er toch in geslaagd de zaal mee te krijgen. Gezien de reacties van het publiek was het een zeer positieve gebeurtenis. Van de pers hadden we wel wat meer respons verwacht.

Nog een goede reden om onze CD af te werken.

* Als je terugblikt, welk concert is in het geheugen blijven hangen?

Luis: Een van de meest opmerkelijke is het concert dat we gaven in het opvangcentrum voor asielzoekers in Lint bij Antwerpen. Het publiek telde ongeveer zestig verschillende culturen die elk dansten op hun eigen manier. Een zeldzame ervaring voor ons. Een schitterend cadeau!

* Hoe zien jullie de relaties tussen de mensen, waarop zouden die gebouwd moeten zijn?

Luis en Sergio: Op eerlijkheid, jezelf zijn. Wij proberen zo tolerant mogelijk te zijn. We moeten kunnen luisteren naar anderen en aanvaarden wat anderen denken. Communicatie is voor ons het belangrijkste. Zelfs al zijn de meeste van onze songs in het Spaans, een taal die niet altijd verstaan wordt door het publiek maar de muziek brengt de emoties over.

Luis: Ik meen ook dat de familiale banden en vriendschappen meer aandacht verdienen dan hen toebedeeld wordt. Een goede ouder zijn, aangenaam gezelschap enz., vraagt een dagelijkse inspanning maar de extra appreciatie maakt het de moeite waard.

* Hoe staan jullie tegenover cannabis?

Sergio: Voor mij maakt het kruid deel uit van de muziek. Het was er altijd al mee verbonden ook al roken we niet voor of tijdens een concert. Ik beschouw het als een recreatief middel om te ontspannen. Met de jaren is dat gebruik ook wel wat verminderd.

Karim: Dat is bij mij ook minder dan vroeger. Liever wacht ik tot 's avonds om te roken als alle verplichtingen van de dag achter de rug zijn.

Luis: Het gebeurde al eens dat we overdreven. Maar we hebben geleerd respect op te brengen voor de natuurlijke teelt. Vooral Li Tchènetî, grote cannabiskenner wiens liefde voor de plant van hem afstraalt, heeft ons dat bijgebracht. We hebben de genezende werking van de plant ontdekt en de industriële toepassingen zoals textiel, voeding, cosmetica, bouwmaterialen, enz. We hebben in de familie iemand die zeer dicht bij de plantenwereld leeft en die onze betrokkenheid stimuleert. Cannabis kan een opening zijn naar een beter begrip van onze afhankelijkheid van de aarde. We moeten onze biotoop consequenter beschermen tegen vernietiging. In een natuurlijke omgeving die me raakt, rook ik zelfs niet. Dan is het de schoonheid of de sterke aanwezigheid van de natuur die me vervult. Ik denk dan zelfs niet aan roken.

* Als je iets zou kunnen veranderen in het leven rondom je, wat zou dat dan zijn?

Luis: De algemene mentaliteit. Als je de TV aanzet, begrijp je direct wat ik bedoel!

* Is er een vraag die ik niet gesteld heb maar die jullie toch willen beantwoorden?

Sergio: Om te beginnen ... hou ik niet zo van vragen (lol).

Luis: Gewoonlijk probeert Sergio de interviews te ontlopen maar deze keer valt het best mee...

In de Maya-mythologie is Xaman-Ek de naam van de god van de poolster. We zijn er zeker van dat de groep die ster voor ogen houdt om het vooropgestelde doel te bereiken. Goede vaart aan de Xaman-Ek die zowel de buik als het bewustzijn kietelt.

Intussen is die CD afgewerkt. De opnamen gebeurden in "Periple en la Demeure" te Limerlee, op een boogscheut van Luik. Deze polyvalente ruimte biedt enorme mogelijkheden voor creatievelingen.