De Wietboulevard
Nederlands-Belgische
soap in veel afleveringen
Deel 1
Tekst ©JosNijsten2008
Wat voorafging: Zoals elk land ter wereld
hebben ook België en Nederland een aantal cannabisgebruikers. Er is dus vraag
naar cannabis. Het aanbod kan komen van de overheid via een gecontroleerde
productie en verkoop. Bij gebrek aan zulk een wit circuit, zal het aanbod komen
uit het zwarte circuit. Wat het ook wordt, één zaak is zeker, waar vraag is zal
het aanbod volgen.
België heeft gekozen voor het zwarte circuit. Nederland kiest voor de
grijze zone. Belgen die met dat zwarte circuit niets te maken willen hebben,
gaan de grijze zone van Nederland opzoeken. Veel mensen met andere verslavingen
verzetten zich tegen deze vorm van toerisme.
Om het
allemaal wat eenvoudiger en vooral overzichtelijker te maken, heeft
burgemeester Leers van Maastricht "De Wietboulevard" bedacht, een
plek buiten het stadscentrum, waar het aangenaam vertoeven zal zijn met een
beetje pot en een potje pool. Wie daar problemen mee heeft is een
problemenzoeker, zeggen de voorstanders. Het is een "groot commercieel
drugscomplex", zeggen de tegenstanders.
Maastricht
wil acht coffeeshops uit de binnenstad naar één van de drie geplande
CoffeeCorners verhuizen. Wat een buitenkans voor architecten en andere
creatievelingen om dat te mogen opbouwen. De eerste vergunningen zijn voor
Mississippi, Smokey en Smurf. Zij krijgen een voorlopige uitbatersvergunning
van drie jaar.
Maar als het aan Patrick Dewael (Binnenlandse zaken en OpenVLD in 2008)
en Jo Vandeurzen (Justitie en CD&V in 2008 - foto) ligt, dan komt die
verhuis er niet. Ze hebben er bij Hirsch Ballin (Justitie NL) op aangedrongen
om burgemeester Leers op andere gedachten te brengen.
Huub
Broers, burgemeester van Voeren stelt dat Nederland reclame gemaakt heeft voor
zijn tolerant systeem en dat de problemen die daaruit voortvloeien, niet naar
België mogen verschoven worden. Hij stelt heel wat overlast in het
vooruitzicht. De overlast zal vergelijkbaar zijn met de verkeersoverlast die
door bijvoorbeeld Morres Meubel veroorzaakt wordt. Met dit verschil: de ene
keer gaat het om materieel genot, de andere keer om geestelijk genot.
De reden
moet dan ook eerder gezocht worden in de ideologische weerstand dan in
abstracte argumenten als "maatschappelijke overlast". Als Leers zijn
plannen doorzet, zullen Vandeurzen en Dewael juridische stappen ondernemen bij
het Europees Hof van Justitie in Luxemburg. En die zijn streng. Die hebben
België onlangs nog veroordeeld voor het opsluiten van minderjarige
asielzoekers. Beef en sidder.
Zal Leers
inbinden?
Zal
Vandeurzen de oorlog verklaren aan Hirsch Ballin?
Zal Dewael
een muur bouwen in Smeermaas?
Volgende
keer een antwoord op deze prangende vragen!
De Wietboulevard
Nederlands-Belgische
soap in veel afleveringen
Deel 2
Tekst en foto's ©JosNijsten2008
Maastricht was al een magneet toen we eind
jaren zestig naar de "Bergmans" trokken om met een honderdtal
gelijkgestemden zittend op de vloer naar Argent of Solution te luisteren. De
aandacht van de douane ging toen niet naar wiet maar naar de smokkel van boter
tussen België, Nederland en Duitsland. Ook voor kooplustige grensmadammen was
Maastricht altijd al een paradijs.
Voor de
Belgische maasbewoners stond Maastricht gelijk met een vorm van vrijheid. De
drie tot vierduizend dagelijkse coffeeshopbezoekers zijn daar enkel een
voortzetting van. De zogenaamde 'drugstoeristen' zijn niet het probleem want
zij maken maar tien procent uit van de vijftien miljoen bezoekers die
Maastricht elk jaar over de vloer krijgt. Het probleem volgens burgemeester
Leers zijn de drugrunners. Dagelijks enkele duizenden mensen die wiet willen
kopen vormen een aantrekkelijke doelgroep. Met wat drugrunners te koop
aanbieden en de agressieve methoden die ze erop nahouden zijn ze eigenlijk de
tegenpool van de coffeeshops. Drugrunners opereren nu op invalswegen en in de
directe omgeving van de stadskern. De verplaatsing van een aantal shops naar de
stadsrand zou een beter overzicht moeten bieden om die oncontroleerbare verkoop
tegen te gaan.
Lanaken heeft geen coffeeshops maar
wel problemen met huisdealers en straatverkoop. Een geregulariseerde verkoop
ziet de burgemeester niet als een oplossing. Die tegenstand vloeit voort uit de
beeldvorming die rond "De Wietboulevard" ontstaan is. Een
"drugssupermarkt" is ook voor Leers onaanvaardbaar en dat zal het ook
niet worden maar de pers hangt wel dat beeld op. Dat vraagt om paniekreacties
van politici die niet verder lezen dan krantenkoppen.
En dat is
niet terecht. Leers blijft immers op eigen Nederlands, Maastrichts grondgebied.
Hij gaat ermee door omdat op zijn vraag om samen naar oplossingen zoeken niet
werd ingegaan door België wegens een te groot verschil in nationale
wetgevingen. Dat komt voornamelijk omdat in Brussel wordt beslist voor Lanaken,
in Den Haag voor Maastricht en in Berlijn voor Aken. De nationale wetgevingen
drukken alle regionale onderhandelingspogingen dood.
Het
vrt-praatprogramma Phara had Gerd Leers en Vincent Vanquickenborne (zeg maar
"Q") op bezoek om commentaar te geven bij het paniekvoetbal.
Vanquickenborne,
Q dus, stelt dat Maastricht de lusten van de commerciële cannabisverkoop heeft
en er dus ook maar de lasten moet bijnemen en die niet afschuiven op België.
Omdat Nederland de toevoer van cannabis naar de coffeeshop (de zogenaamde
'achterdeur') niet regelt verschuift de hennepteelt onder druk van de Nederlandse
aanpak naar 'ons'. Hij stelt daarbij de vraag aan Leers waarom hij de
coffeeshops niet gewoon sluit als ze overlast veroorzaken, er zou immers een
regeerakkoord zijn over de sluiting van alle coffeeshops in de grensstreek. Q
pleit daar voor de intrekking van vergunningen en het sluiten van coffeeshops. (Als we alle kerkhoven sluiten, hebben we
geen doden meer... - Rob Oudkerk 1996)
Als de
moderator hem eraan herinnert dat hij destijds een joint zou opsteken in de
senaat als hij verkozen was, maakt hij een ontwijkende beweging: "Het
probleem is dat Nederland wel cannabis kan verkopen maar de toevoer is
illegaal. De verplaatsing van plantages naar Belgisch Limburg wijst erop dat
het probleem in Europees verband moet opgelost worden zonder hypocrisie."
Voorzien in eigen behoefte
"Wat
het probleem is, in Maastricht zijn veertien coffeeshops, een behoorlijk
aantal, als ge ziet wat daar verkocht wordt... u veroorzaakt met uw coffeeshops
meer overlast dan gelijk wie. In Limburg ontstaan plantages die moeten leveren
aan uw coffeeshops en daardoor ontstaan criminele circuits en dat is het grote
probleem. U draait altijd de zaak om...", orakelt Vanquickenborne
overtuigd verder tegen Leers die de uitspraken als politieke spelletjes
afwijst. Q stelt voor om "de hypocrisie op de twee terreinen weg te halen
en ervoor te zorgen dat een oplossing gevonden wordt."
Over de aanvoer van wiet zegt Q het
volgende: "Als ge een gedoogbeleid voert in een land, en we doen dat, dan
moet ge er uiteraard voor zorgen dat mensen op een veilige beschermde manier
eraan komen en dat betekent ook dat ge een oplossing moet vinden voor wat er in
de shops wordt verkocht en op een gecontroleerde manier wordt aangevoerd. Dat
is nu niet het geval natuurlijk ... en daarom krijgt ge ook die overlast, niet
alleen door die Belgen die bij u komen maar ook omgekeerd door de kweek die
naar Nederland gaat"
Op de vraag
of coffeeshops dan ook in België een oplossing kunnen bieden, antwoordt
Vanquickenborne: "Bah, u weet wat mijn opinie is, mijn opinie is dat we
Europees best de lat gelijk leggen ..." ... (op de lange baan dus) ...
"maar het is natuurlijk niet gemakkelijk. Toen ik in het parlement kwam in
1999 was de hypocrisie in ons land nog veel groter. Ik heb toen gezegd laat ons
die eerste stap zetten. Ik pleit op termijn dat we die tweede stap zouden
moeten kunnen zetten maar natuurlijk weet ik dat dit in politiek België een
ongelooflijk gevaarlijk standpunt is."
"En
die tweede stap is het ook kunnen kopen in België... daar bent u voor?",
vraagt de moderator. "Ja natuurlijk", is het ondubbelzinnig antwoord
van Q maar over welke vorm die verkoop moet krijgen, heeft hij zich niet
uitgesproken.
Het is tien
jaar geleden dat Louis Vanvelthoven voorstelde om cannabis te verkopen in
België. In de apotheken ...
So what's
new Q?
De Wietboulevard
Nederlands-Belgische
soap in veel afleveringen
Deel 3
Tekst en foto ©JosNijsten2008
De Limburgse "baronnen" kwamen op 10
februari 2008 in Visé samen om over de Wietboulevard te palaveren. De
voorstanders bleven voor en de tegenstanders bleven tegen. Pardon, voorstanders
waren niet uitgenodigd.
"De gemeenten rond Maastricht vrezen een
niet te voorziene overlast door drugtoerisme", lees ik in de krant. Maar
wat verandert er eigenlijk als de shops verhuizen? Komen er dan meer
coffeeshopbezoekers? Wat is daar dan mis mee? Elke coffeeshopbezoeker is een
cannabisgebruiker die uit de handen van de criminele straatverkoop blijft,
toch... ?
België wil absoluut het element
"overlast" inroepen om de verhuizing van de shops in strijd te kunnen
brengen met het (uitgeholde) Schengenverdrag. Maar er is een probleem: de verhuizing
gebeurt op Maastrichts grondgebied en daar hebben andere gemeenten weinig in de
pap te brokken. De bouwvergunning voor de eerste CoffeeCorner werd op 18
januari 2008 afgeleverd en de werken zijn begonnen. Op het terrein dat grenst
aan de gemeente Eijsden in Nederlands Limburg werd begin februari al een
bouwkeet in de fik gestoken. Eijsden verzet zich tegen de bouwplannen. Verzet,
okee, maar een brandstapel tegen cannabis is religieus middeleeuws.
Volgens de
tegenstanders van de verhuizing snapt burgemeester Leers het probleem niet. Ik
denk dat het "probleem" heel goed gesnapt wordt maar dat de aanpak
ervan enigszins verschilt. De Belgische overheid is van mening dat cannabis aan
de basis ligt van alle kwaad. De Nederlandse overheid is van mening dat als
iedereen voor zijn eigen deur veegt, de hele straat proper is. Dat geldt zeker
voor de drugrunners want daar ligt blijkbaar de oorzaak van de frustratie. Het
is niet de verplaatsing van de shops die overlast veroorzaakt, het is de
verplaatsing van de drugrunners die angst inboezemt. Maar dan moet je de
drugrunners aanpakken en niet de coffeeshops want dan krijg je nog meer
drugrunners.
Wanneer
hooligans voor overlast zorgen na een voetbalwedstrijd dan pak je die hooligans
aan maar je laat de voetballers en hun sponsors gerust. Nog belangrijker: de
échte sportliefhebber die geen overlast veroorzaakt, wordt ook gerust gelaten.
Projecteer dat op het coffeeshop- en cannabisbeleid, onderzoek waar van de
logica afgeweken wordt, stuur bij en we zullen al een heel stuk dichter bij een
oplossing staan die ook voor de belangrijkste betrokkenen, namelijk de
cannabisgebruikers zelf, aanvaardbaar is. Maar zoals steeds wordt die laatste
groep nooit voor het debat uitgenodigd, hoewel de gebruiker de enige is voor
wie het gezondheidsaspect vooropstaat.
De
burgemeester van Lanaken is van mening dat online coffeeshops een einde kunnen
maken aan de overlast. Online shops hebben evenwel geen zogenaamde
gedoogvergunning en de verkoop via dat kanaal is dus illegaal. Het is trouwens
nu al perfect mogelijk om via internet wiet te kopen. Gazet van Antwerpen en
Het Nieuwsblad hebben de internetverkooppunten met naam en URL genoemd maar ik
doe niet mee aan de promotiecampagne van de burgemeester. Het is immers
verboden om reclame te maken voor drugs, zelfs als het om verdoken reclame
gaat.