Cannabisgebruik, ratten en de ss-theorie

Tekst ©JosNijsten2006

Onder de titel "Gebruik cannabis maakt kwetsbaarder voor heroïne" verscheen op 8 juli 2006 in een Belgische krant hun interpretatie van een onderzoeksresultaat over "cannabis". Neurowetenschappers hadden vastgesteld dat ratten die eerder "cannabis" kregen toegediend, meer geneigd waren om heroïne te gebruiken dan cleane ratten. De onderzoekers leidden daaruit af dat cannabis een instapdrug is voor heroïne.

Tot zover het oppervlakkige overzicht waarmee de media gevoed wordt. Als we de originele tekst van het rapport doornemen, dan lezen we heel wat anders. In het rapport wordt helemaal geen cannabis toegediend maar wel THC (Δ9-tetrahydrocannabinol). Dit is de belangrijkste cannabinoïde maar cannabis is meer dan THC alleen.

Cannabis gebruiken gaat over een wisselwerking creëren tussen een zestigtal cannabinoïden en meer dan vierhonderd andere stoffen. Cannabis in zijn werking reduceren tot de werking van THC alleen, is onwetenschappelijk.

Er is meer. De THC werd niet toegediend via de ademhalingswegen maar via een injectie onder het buikvlies. En dat is nu niet bepaald de methode waarop cannabis gebruikt wordt.

Als de methode van toediening niet van invloed is op de THC-opname dan blijft de vraag van de wisselwerking tussen de honderden verschillende stoffen onbeantwoord. Er kan bezwaarlijk gesteld worden dat zij geen invloed uitoefenen.

Een bijkomend probleem: de toegediende THC werd opgelost in ethanol, daarna onder stikstof verdampt, dan opgelost in 0,9 procent NaCl (keukenzout) met 0,3 procent Tween80 (emulgator E433) en ingespoten onder het buikvlies. Zijn die stoffen apart en/of samen neutraal in het proces? Cannabis wordt gerookt of gevaporiseerd zonder al die overbodige poespas. Wie zulke omwegen maakt zoekt iets anders dan waarheden.

Een ander storend element in de originele publicatie is de veelvuldige herhaling van de term 'illegaal'. 'Illegaal' wordt door de onderzoekers blijkbaar beschouwd als een farmacologische eigenschap:

"... bij wie cannabis gebruikt op de leeftijd van 14 jaar of jonger is er later een hoger percentage misbruik van illegale drugs ..."

"De vele elementen die een rol spelen in het opstapfenomeen maken het moeilijk om een definitief oorzakelijk verband te leggen tussen cannabis en het latere misbruik van andere illegale drugs."

Als het de bedoeling is van de studie om een verband te scheppen tussen cannabis en "andere illegale drugs", dan moeten al die omwegen via ratten en geïnjecteerde cannabinoïden niet gemaakt worden. Het effect van THC op mensen kan zonder probleem gemeten worden. Alle elementen voor een zeer uitgebreid degelijk onderzoek zijn aanwezig. Al meer dan twintig jaar wordt namelijk Marinol (synthetische THC in sesamolie) verkocht, enkel op voorschrift van een arts. Alle marinolgebruikers zijn dan ook geregistreerd zodat op basis van de gegevens van duizenden, wellicht tienduizenden patiënten kan nagegaan worden hoeveel onder hen "andere illegale drugs" zijn beginnen te gebruiken als gevolg van de THC-opname via Marinol. Het resultaat van dat gevallenonderzoek zal uitwijzen of Marinol een opstapdrug is naar heroïne of niet. Daaruit dan evenwel concluderen dat die bevindingen evenzeer gelden voor cannabis, is een ander paar mouwen. De studie biedt wel het voordeel dat voor hetzelfde geld het onderzoek kan uitgebreid worden naar het verband tussen Marinol en andere "legale" drugs.

Nog een punt dat opvalt zijn de ontbrekende aantallen in de gepubliceerde tekst. Nergens wordt gezegd over hoeveel ratten het gaat. Het is ook niet duidelijk of in de kooi, behalve de twee drukknoppen, nog andere dingen konden bewegen. Hoe dikwijls werd de proef herhaald  en waren de resultaten hetzelfde?

En dan is er nog het probleem met de heroïne, meer bepaald de behandeling van de ratten tussen de THC-toediening en de heroïneperiode. Onder verdoving met Isofluran werd een baxter in de ader ingebracht. Tijdens de drie dagen daarna werd de catheter gespoeld met een zoutoplossing met Herapin en ampicillin. Tijdens die periode kregen de ratten ook nog de pijnstiller Carprofen.

Vooraf werden de dieren getraind om met een druk op de knop zichzelf de beschikbaar gestelde substantie toe te dienen.

Neuropsychiater Yasmin L. Hurd, die samen met Maria Ellgren en Sabrina M. Spano het onderzoek uitvoerde, stelt wel dat alcohol en nicotine dezelfde receptoren aanspreken zodat de opstaptheorie ook daar geldt.

Farmacoloog Aron Lichtman van de Virginia Commonwealth University in Richmond maant aan tot voorzichtigheid in verband met de interpretatie van de gegevens. Hij noemt ze 'uitdagend' maar zeker niet beslissend. Hij vraagt zich af of een ander met beloningen gestuurd gedrag, zoals met voedsel bijvoorbeeld, ook zou toenemen in die omstandigheden.

Het besluit dat cannabis naar heroïne leidt is dus meer dan voorbarig.

Het onderzoek werd trouwens bekostigd door het National Institute on Drug Abuse (NIDA). Deze Amerikaanse organisatie heeft zichzelf uitgeroepen als enige wettelijke leverancier van cannabis voor onderzoeksdoeleinden. Het NIDA is de kraamkamer van de drugtestindustrie en van dubieuze 'wetenschappers' zoals Gabriel Nahas, de vroegere drugsadviseur van Chirac, of George Ricaurte, die apen inspoot met mdma om de gevaren van xtc aan te tonen. Toen een jaar later bleek dat de man van NIDA de boel belazerd had, vonden de kranten het de moeite niet om erover te schrijven. Nochtans hadden ze dat eerst wél gedaan om "de grote gevaren van xtc" met grote titels te omschrijven. Lees hierover ook de uiteenzetting van professor Peter Cohen.

We zullen de resultaten van een Marinol-onderzoek afwachten om besluiten te trekken. Intussen klasseren we Yasmin Hurd in de schuif bij Nahas en Ricaurte.

(Bronnen: http://www.nature.com/npp/journal/vaop/ncurrent/full/1301127a.html - http://chronicle.com/colloquylive/2004/02/ecstasy/ - www.samhsa.gov/ http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2006/706/1 - archief www.cannaclopedia.be)