"Mi Asa" - Cannabis in Japan

Nederlandse bewerking ©JosNijsten2008

Hennep in Japan, bestaat dat wel?

Zeker is dat cannabis en Japan al duizenden jaren met elkaar verweven zijn. Hennep is sedert de Yayoi-cultuur (10.000 tot 300 vC) een traditioneel gewas in Japan. Toen later de rijstteelt uit China en Korea ingevoerd werd, was hennep de belangrijkste vezelplant die grondstof leverde voor kleding, zeilen, papier, olie en medicijn. De Japanse Shinto-religie, die natuurgoden vereert met als belangrijkste de zongodin Amaterasu, gebruikt hennep als onmisbaar onderdeel van de rituele reiniging. Bij bepaalde rituelen worden hennepbladeren gerookt, bij Shinto-huwelijken maakt hennepzaad deel uit van de rituelen. Het hoofdritueel waarbij de wijding van de Japanse Keizerlijke familie centraal staat, draagt nog steeds de naam 'Taima', Japans voor cannabis.

Geen kruiden voor het museum

Hoewel het grootste deel van de hennepteelt in het rijk van de zongodin ongetwijfeld voor vezelproducten bestemd was, laten de toeristenbrochures van het plaatsje 'Miasa' verstaan dat niet alle hennep THC-arm was. Zelfs in het hoge noorden van Japan op het aan Siberië grenzende eiland Hokkaido groeit nog verwilderde hennep uit de periode van de tweede wereldoorlog toen het ministerie van landsverdediging de teelt in het hele land verplichtte. Volgens kenners was die bergwiet van een redelijk goede kwaliteit.

Niet ver van Nagano in de Japanse Noordalpen groeide ooit de beroemde berghennep die de beste vezelkwaliteit leverde. In het plaatsje Miasa ('mooie hennep'), op amper 20 km van de olympische piste (winterspelen 1998) herinnert vandaag een hennepmuseum aan de rijke henneptraditie van de regio. Mr. Nakamura, vroeger burgemeester van Miasa en stichter van het museum, klaagt dat het thans onmogelijk is om de bezoekers van het museum de plant te tonen die daar 2000 jaar lang werd verbouwd.

In tegenstelling tot de THC-arme soorten uit de regio Tochigi behoort de berghennep tot de 'mayaku' ('hennepdrug'), Japans begrip voor illegale drug. Nakamura schrijft liederen over hennep en geeft rondleidingen voor bezoekers uit heel Japan.

Hennep groeit in Miasa sedert 1965 echter alleen nog maar op verborgen plekken in de bergen. Hoe is het eigenlijk zo ver gekomen, van kruid der goden tot duivelsdrug?

De beslissende gebeurtenis was wel de vernietiging van Nagasaki en Hiroshima die Keizer Hirohito tot overgave aan de Verenigde Staten dwong. In enkele weken tijd bezetten de Amerikanen het hele land. Tot de ondertekening van het vredesverdrag van San Francisco in 1952 was de geallieerde bezetterregering onder leiding van generaal McArthur de hoogste autoriteit in Japan.

Die man vond het zeer verdacht dat op de velden en zelfs langs de straten hetzelfde 'moordkruid' groeide dat door toedoen van drughond Anslinger in 1937 in de VS verboden was geworden. Om het zielenheil van zijn soldaten te behartigen vaardigde de bezetter een wet uit waardoor de teelt gekoppeld werd aan vergunningen van de overheid. Na de afkondiging van de wet bekommerde zich eigenlijk niemand erom, want niemand begreep waarom zo'n absurde wet ingevoerd werd. De belangrijkste drug na alcohol en nicotine was 'shabu' (methamphetamine) dat eerst tijdens de oorlog door de regering onder het volk verdeeld werd en daarna door de Yakuza, de Japanse versie van de maffia. Voor hennep was er pas opnieuw interesse toen tijdens de Vietnamoorlog een paar planten werden ontdekt in de tuin van Japanse hippies in de buurt van Nagano. Die gasten hadden natuurlijk geen vergunning.

Sindsdien worden mensen aangehouden, zelfs al gaat het om een enkel grammetje en zowel bij muzikale genieën, wereldkampioenen, als bij Jan Lul. Buitenlanders die ooit een veroordeling opliepen voor druggelieerde rechtszaken, krijgen inreisverbod.

Hennep voor de keizer

Ook de legale hennepteelt bestaat nog. Er werden lange tijd geen vergunningen uitgereikt maar daar is de laatste twintig jaar verandering in gekomen.

Toen Keizer Hirohito in januari 1989 naar de eeuwige wietvelden vertrok en zijn zoon gekroond moest worden, had men hiervoor naar Shinto-traditie speciale hennepgewaden nodig, want de keizer is ook opperpriester. Boeren van het eiland Shikoku brachten daarom hennep naar de keizer, hennep die ze zonder vergunning geteeld hadden. Zo stond niets de inwijding van de nieuwe keizer in de weg. De boeren werden beloond met een teeltvergunning. In de omgeving van Nagano wordt verder in kleine hoeveelheden hennep geteeld voor Shinto. Daaruit worden onder meer koorden voor klokken, priestergewaden en papier gemaakt. In 1997 verkreeg Yasunao Nakayama een zo begeerde teeltvergunning en haalde in de herfst van dat jaar de eerste oogst binnen. Hiervoor had hij de hulp gekregen van advocaat Marui, een hennepactivist met 20 jaar ervaring, die eerder zelf een onderzoekervergunning voor hennep afgedwongen had.

Talrijke andere ondernemers uit de hennepbranche, milieu- en hennepbewegingen dienen zich aan voor nieuwe vergunningen. Ook is er grote vraag naar onderzoekervergunningen voor de medicinale toepassingen van hennep bij multiple sclerose, kanker, enz. Cannabis was tot het verbod van kracht werd, een gangbaar geneesmiddel in Japan.

Roken met risico

Hennep als genotmiddel is nog steeds een taboe dat ook door activisten zo weinig mogelijk aangestipt wordt. Er wordt geprobeerd om vooral de ecologische en de geneeskrachtige eigenschappen van hennep in de kijker te zetten. De druk voor decriminalisering is nog zeer zwak, afgemeten aan het relatief lage aantal aanhoudingen: in 1997 werden in de Verenigde Staten 700.000 marihuanagelieerde arrestaties verricht, terwijl dat aantal in Japan jaarlijks tussen 1.500 en 2.000 beloopt.

Achter die getallen gaat niet enkel een geringe populariteit van cannabis schuil, in vergelijking althans met het gebruik van drugs zoals speed en het snuiven van extreem gevaarlijke oplosmiddelen, maar ook een grote angst om door de geur die gepaard gaat met marihuana roken, bij de politie in het oog te vallen. Japanse gevangenissen zijn berucht om hun harde regime (Japan behoort tot de niet ondertekenaars van de VN-Conventie tegen folterpraktijken) en 98 procent van de strafvorderingen worden effectieve veroordelingen. De maximum straf voor overtreding van de marihuanawetgeving is goed voor zeven jaar. Hogere straffen zijn de regel voor smokkel. Veel van de gevangenen zijn koeriers uit Zuidoost-Azië, of handelaars die per postpak uit Thailand bediend worden. Onder hen ook veel Aziaten en Afrikanen met verstreken visum. Dikwijls ook uit Iran. Zij financieren hun verblijf in Japan met hasj- en marihuanasmokkel.

Er zijn natuurlijk ook aanwijzingen dat grotere ondernemingen met honderden kilo's actief zijn, maar in die gewichtsklasse is er weinig initiatief van de politiediensten. De zwarte marktprijzen schommelen tussen 2.000 en 3.000 yen (ongeveer 3 keer duurder dan in de Nederlandse coffeeshop).

Heel wat Japanners telen hun hennep zelf buiten, en ook meer en meer binnenhuis, liever dan in de risicovolle handel met zijn hoge prijzen verzeild te geraken. Daarvoor gebruiken zij zaden uit Nederland, Canada of Thailand. Het Japanse klimaat is ideaal voor hennep en Tokio ligt op dezelfde breedtegraad als het Afghaanse Hindukushgebergte. Er zijn over heel het land hennepwinkels die deels ook als headshop fungeren. Een ervan is Taimado in Tokio waar, naast kleding en andere vezelproducten, ook pijpen, vloeitjes, chillums en het Amerikaanse tijdschrift HighTimes worden aangeboden. De eigenaar van de zaak Koichi Maeda schat dat meer dan twee miljoen Japanners cannabis minstens geprobeerd hebben, veel daarvan tijdens een doorreis in Europa, Noord-Amerika, Australië of Nieuw-Zeeland. Het aantal regelmatige consumenten zou toch op enkele honderdduizenden geschat worden. Maeda heropende in die periode ook een restaurant Asa (hennep, linnen) genoemd, waar de vernieuwde hennepbeweging zijn trefpunt van gemaakt heeft. Niet enkel worden in de keuken hennepzaden gebruikt, ook het meubilair is uit hennep (persplaten) gemaakt.

Gebrek aan informatie

Via Japanse websites op internet verspreiden activisten als Maeda en advocaat Marui informatie over hennep. Hoofdprobleem is de taal omdat de resterende literatuur over hennep meestal enkel in het Engels, of uitzonderlijk in een andere taal bestaat. Weinig Japanners spreken vloeiend Engels. Thans zijn wel meer mensen actief voor een vrijere omgang met cannabis, bezig met aanvragen voor teeltvergunningen, of met decriminalisering. Het internet dat ook in Japan in toenemende mate aan populariteit wint, is het sleutelmedium want in de gevestigde massamedia wordt de bestaande drugspolitiek amper in vraag gesteld. Een eigen henneppers bestaat nog niet doch als de verstoten en onderdrukte kennis van hennep opnieuw toegankelijk wordt dan is het een kwestie van tijd vooraleer Japan de erfenis van Harry Anslinger (V.S.-Marihuana-Hystericus) dumpt.

Op de website van de politie van Shizuoka staat een stukje dat best van de hand van Anslinger had kunnen zijn: 'Gewoontegebruikers van cannabis lijden aan inbeeldingen en hallucinaties. Dikwijls worden ze hypernerveus en verliezen de controle over zichzelf, tot gewelduitspattingen toe (...). Marihuanamisbruik veroorzaakt storingen in het tijdsbesef en verwisseling van het verleden, het heden en de toekomst. Verslaafden zien dingen die er niet zijn of denken dat een tijdspanne van enkele minuten jaren duurt. Dikwijls denken ze dat ze mooie vrouwen zijn, of vogels, of dieren (...). Hun gezondheid vervalt.'

Alle repressie ten spijt kon de 'asa' in het wild overleven en doet thans zijn herintrede.

Op Hokkaido groeien grote velden wilde hennep en nemen de helft van het eiland in beslag. Zeker Japan zou er goed aan doen hennep als natuurlijke en onuitputtelijke grondstof te gebruiken: de Japanse industrie is van buitenlandse olie afhankelijk, de landbouwgrond is beperkt, de steden overbevolkt, de nucleaire installaties bedenkelijk, de zeeën vervuild en zowat leeggevist en zelfs de beurswaarden zijn fake. Als Japan zich de rol van cannabis als heilig kruid van de Shinto goed herinnert, kan het land een groene toekomst tegemoet zien.

(Oorspronkelijke titel "Mi Asa, Hanf in Japan" van Joe Wein, verschenen in Hanf! mei 1999 - foto's: http://www.allposters.com/ - http://www.taima.org - http://uncleweed.net/words/essays/hempjapan/index.html - http://mojo.calyx.net/~olsen/HEMP/IHA/jiha4114.html - )

Cannabis in de Japanse taal

In de Japanse taal wordt cannabis geschreven met een karakter dat afgeleid is van het Chinese. In het Japans wordt het "asa" uitgesproken, in het Chinees "ma". Het karakter toont twee ondersteboven hangende planten aan een droogrek.