The Lancet nr. 8985 van 11 november 1995

Vertaling: JosNijsten1995 - Copyleft

Besluiten van een wetenschappelijk onderzoek.

Een gebeurtenis die niet zomaar voorbijging: het verschijnen van een editoriaal in The Lancet op 11 november 1995. (The Lancet is een der belangrijkste internationale medische vaktijdschriften). De integrale tekst:

'Het roken van cannabis, zelfs gedurende lange periode, is niet schadelijk voor de gezondheid. Toch is dit veelgebruikt product bijna overal verboden. Er zijn ontelbare oproepen gedaan door de jaren heen om softdrugs, waarvan cannabis bij alle sociale groepen tot het meest populaire behoort, te legaliseren of uit het strafrecht te halen. In deze kwestie werd de Nederlandse benadering als de meest redelijke genoemd. In Nederland kunnen coffeeshopklanten tot 30 gram cannabis kopen hoewel de drug technisch gezien illegaal is. De shops mogen niet adverteren of verkopen aan jongeren onder de 16.

Voorstanders van een hervorming tot legalisatie - ondersteund door constructieve voorstellen - zijn o.m. politiechefs en medici, mensen die goed weten dat de bestaande politiek tegenover cannabis in de meeste landen inefficiënt en onhaalbaar is.

Politici houden zich ondertussen gedeisd over cannabis, zichtbaar bevreesd een deel van hun kiezers tegen zich te keren wegens "zwakke houding tegenover criminaliteit". Als een politicus zijn nek durft uitsteken (zoals de Britse MP Clare Short - foto -, die onlangs opriep tot een nieuw debat over decriminalisering van cannabis) dan is de reactie voorspelbaar: algemene veroordeling door collega's, en daartegenover, enorme steun van degenen die het beu zijn om te blijven vastroesten in politieke inertie.

Wat Mrs. Short aangaat, zij werd niet alleen op het matje geroepen bij de partijleiding, deze laatsten verklaarden hun eigen standpunt tegen legalisering als "volstrekt logisch vermits legalisatie van cannabis zou leiden tot vergroting van de toevoer, daling van de prijs en verhoging van gebruik".

Volgens een rapport van het Home Office (ministerie van binnenlandse zaken) in het voorjaar van 1995 is het aantal cannabisgebruikers in de laatste 10 jaar verdubbeld - zonder hulp van "liberale" maatregelen. Misschien lag de echte angst bij de politiekers bij hun idee dat vrijheid om cannabis te gebruiken automatisch zou leiden tot verhoging van het gebruik van middelen als cocaïne en heroïne. Als dat zo is, dan hebben zij geen kennis van het recente verslag van de Nederlandse regering dat uitwijst dat het decriminaliseren van het bezit van softdrugs niet geleid heeft tot een verhoging van het harddrugsgebruik.

Indien de Nederlandse benadering zo succesvol is, waarom worden dan in Den Haag maatregelen aangekondigd om in te binden ?

Eerst stelde de Amsterdamse burgemeester voor om de helft van de coffeeshops die cannabis verkopen te sluiten, en lijkt daarmee het rapport van zijn eigen gezondheidsdepartement dat zich vóór legalisatie van softdrugs uitspreekt, te verwerpen.

De Nederlandse regering, die van de legalisatie een verkiezingsbelofte gemaakt had, legde in oktober 1995 een voorstel neer dat de Amsterdamse aanpak weerspiegelde. Indien, zoals voorzien, het Nederlandse parlement de ingediende voorstellen goedkeurt, zullen de helft van de 4.000 coffeeshops gesloten worden en de toegelaten hoeveelheid die verkocht mag worden zal de 5 gram per persoon niet mogen overschrijden.

Vermits de regering echter in zijn eigen beleid geen opening laat voor zulke ommekeer moet de reden van die nieuwe maatregelen elders gezocht worden. Daarvoor moet niet verder gekeken worden dan de buurlanden en medeondertekenaars van het Schengen-akkoord, waardoor de grenscontroles tussen Nederland, Frankrijk, Duitsland, Spanje, Luxemburg en België wegvallen.

"In een limousine van Amerikaanse makelij toert de Franse president Chirac door Amsterdam. Vriendelijk zwaait hij naar toeschouwers die zich achter het raam van een coffeeshop hebben geposteerd. Het liberale Nederlandse drugsbeleid is de Fransen jarenlang een doorn in het oog geweest" - Foto: Evert Elzinga.

Toen Frankrijk dreigde het akkoord op te zeggen - Nederland zou "de grootste drugdealer van Europa" zijn - werd door Nederland gereageerd en de coffeeshops moesten het ontgelden. Politiek terzijde gelaten, wat is er dan zo "schadelijk" aan de decriminalisering van cannabis? Het is niet schadelijk voor de gebruikers, en de drugsmaffia is niet gelukkig met decriminalisering.

Maar decriminalisering van bezit gaat ons inziens niet ver genoeg. Er is ook nood aan kwaliteitscontrole, distributie, reclame, zoals thans gebeurt met tabak. In feite een systeem dat zeer nauw aanleunt bij de bestaande regeling in Nederland via coffeeshops.

Cannabis is een politieke voetbal geworden die door regeringen wordt ontweken. Zoals bij voetbal nochtans botst die bal terug. Vroeg of laat zullen politici moeten stoppen met wegduiken en zullen ze zich moeten neerleggen bij het bewijsmateriaal: cannabis op zich is geen gevaar voor de maatschappij, cannabis in de criminele sfeer brengen en houden is daarentegen een concreet gevaar.'

Deze conclusie is niet nieuw: In 1894 kwamen onderzoekers tot de slotsom dat het gebruik van 'bhang' niet schadelijk was voor de gezondheid (Reports of the Indian Hemp Drug Commission). Het was een geïntegreerd genotmiddel dat geen alarmerende nadelige effecten had. De Engelsen dachten financieel voordeel te halen uit de wijdverbreide roes door accijnzen te heffen op hennep. Die aanslag op het sociale leven werd evenwel niet doorgevoerd omdat een van de commissieleden van mening was dat 'het verboden is belasting te heffen op iets dat armen genoegen verschaft'.