ARCHIEF INDUSTRIE

Archief INDUSTRIE NL:

*
Oplossing tegen ontbossing: Papier uit hennep
*
Mi Asa – Cannabis in Japan
*
Kunststoffen uit hennepvezel
*
De hennepvezel stoomt door
*
"Hemp Music Productions" cd-doosje uit hennepplastiek
*
Hennep als bouwmateriaal
*
Dranken met hennepextract
*
Montjean-sur-Loire, Festival de Fibres et Musique
 

Oplossing tegen ontbossing: henneppapier

Tekst ©JosNijsten2009

Papier is samengesteld uit vezels van circa 2 mm lang, 0,02 mm dik. Ze worden samengehouden door een ketting van cellulosemoleculen en biologische componenten zoals lignine. Papier maken uit de pulp van vezelhennep is een techniek die al meer dan 2.000 jaar geleden in China gebruikt werd. Via het Midden-Oosten en Noord-Afrika kwam begin 16de eeuw de techniek in Europa terecht.
 

Luiers uit henneptextiel zo zacht als een babykontje

Talrijke andere ondernemers uit de hennepbranche, milieu- en hennepbewegingen dienen zich aan voor nieuwe vergunningen. Ook is er grote vraag naar onderzoekervergunningen voor de medicinale toepassingen van hennep bij multiple sclerose, kanker, enz.

Cannabis was tot het verbod van kracht werd, een gangbaar geneesmiddel in Japan.
 

Voordelen van hennep in de papierproductie

Terwijl volop hennep geteeld werd om de vraag naar papier bij te benen kwamen onderzoekers met een nieuwe grondstof voor de aanmaak ervan: hout. Europa en Noord-Amerika hebben hun bossen en wouden al grotendeels weggekapt voor de papierproductie. We gaan nu zelfs zover dat we de landen die nog wouden bezitten, op de vingers tikken omdat zij ons voorbeeld volgen. Bij gebrek aan bossen krijgt hennep nu opnieuw de aandacht. Momenteel wordt nog slechts 150.000 ton henneppulp per jaar geproduceerd, dit is 0,05 procent van de wereldproductie. Meestal wordt die dan nog vermengd met pulp uit hout. Papier uit 100 procent hennep is eerder een uitzondering.

Duitsland heeft ook zijn papierproductie. Het is gemengde pulp en de vraag in eigen land is groter dan het aanbod. De 'Chemische Bleicherei Eugen Jetter' bij Dresden startte in oktober 1996 de productie van ongebleekte henneppulp voor speciaal papier (filters, luiers, enz). Het bedrijf produceerde in de aanvangsfase ongeveer 7.500 ton papierpulp per jaar. De prijs zal afhankelijk zijn van de zuiverheid.
 

PAPR09-04

Tot begin 19de eeuw werd papier gemaakt van afgedragen kledij, in die periode praktisch allemaal hennep- en vlastextiel, in zeldzame gevallen katoen. De industriële revolutie deed de vraag naar papier zo stijgen dat het aanbod aan afgedragen textiel niet meer voldeed.

PAPR09-01

In Groot-Brittannië ging de productie van start in 1997 en werd een assortiment papier tussen 70 en 540 gram per vierkante meter aangeboden.

Frankrijk is in Europa henneppulpproducent nummer één.
 

Meest gekend is het henneppapier waarmee we onze sigaretten of jointjes rollen.

De papierbehoefte voor sanitaire doeleinden (wc-papier, keukenrol, luiers - zie verder - zakdoeken en dergelijke meer) slokt jaarlijks een enorme oppervlakte aan bos op. Dat daar op korte termijn verandering in moet komen zal voor iedereen wel min of meer duidelijk zijn.

Rekening houdend met zijn absorptievermogen komt henneppapier zeker in aanmerking. Ook in de fabricatie van filters voor koffiezet, theezakjes, filters voor dampkappen, stofzuigers, heeft de henneppulp zijn intrede gedaan. De afvalberg zal er alleszins kleiner van worden.

Nederland spendeerde tussen januari 1990 en december 1993 de peulschil van 7,5 miljoen euro aan onderzoek naar de economische voordelen van een Nederlandse henneptextiel- en pulpproductie. Er wordt gedacht aan de productie van papier voor sanitaire doeleinden, zakdoeken, en zo meer.

Het verbruik van die wegwerpproducten ligt in Nederland op 30.000 ton per jaar. Voor kartonnen verpakkingsmateriaal is dat ongeveer 160.000 ton jaarlijks, en ook daar dient hennep zich aan.

Wat hier nog niet ter sprake kwam is geld. En daarmee bedoel ik enerzijds de bankbiljetten die hun stevigheid onder andere te danken hebben aan de toevoeging van henneppulp. Anderzijds bedoel ik de prijs van het papier. De papierindustrie is weinig geneigd zijn infrastructuur 'even om te schakelen' voor de verwerking van henneppulp. Zo is er nog geen regelmaat in de productie en liggen de verwerkingskosten hoog.

Ook het transport heeft een negatieve invloed op de prijs. Vanaf het jaar 100 voor onze jaartelling, tot 1935, evolueerde de papierproductie uit hennep in de goede richting. In volle start van de industriële revolutie werden alle pogingen om het papier te commercialiseren, in de kiem gesmoord. Zie ook de geschiedenis van het marihuanaverbod.

Het snel stijgende papierverbruik is een van de voornaamste oorzaken van de systematische ontbossing van de planeet. De verdwijning van de natuurlijke wouden heeft een nefaste invloed op de complexe ecologische systemen die mee de klimatologische omstandigheden beïnvloeden. Er zijn onweerlegbare bewijzen dat ecosystemen en hun levensvormen, voor de mens van enorm belang, onherstelbaar verstoord worden. De aanplanting van monoculturen is geen oplossing om de schade die de houtkap aanricht, te beperken. Het tegendeel is eerder waar. Industriewouden fungeren slechts als grondstofdepot en kunnen nooit enig natuurlijk ecosysteem vervangen.

Hout groeit ook veel te traag om de stijgende vraag te kunnen volgen. De aanbouw van die grondstofdepots voor industriële houtwinning zijn plaatsgebonden en de transportkosten gaan bepalend zijn voor de consumentenprijs. Komt daarbij nog dat steeds minder landbouwgrond beschikbaar blijft wegens de voortschrijdende wereldwijde erosie van de landbouwgronden en de biobrandstoflobby die met genetisch gemanipuleerde oliehoudende gewassen het monopolie op energie (en al de rest) ten koste van alles wil behouden.

Het tempo waarmee papier verbruikt wordt en de daarmee gepaard gaande houtkap maakt van de 'oneindige' grondstof (hout) een eindig product (over zowat een kwarteeuw zal het laatste woud weggekapt zijn). De ecologische en economische gevolgen zijn niet te voorspellen maar dat ingegrepen moet worden is duidelijk. De aarde wordt onleefbaar en het papier zal te duur zijn om die gevolgen te beschrijven.

Recyclage van oud papier kan de stijging in verbruik enkel volgen als het verbruik daalt. Er wordt gesteld dat door de kantoorautomatisering steeds minder papier verbruikt wordt, maar de cijfers en de verdere ontbossing bewijzen het tegendeel.

Een andere mogelijkheid om de verstoring van het ecologisch en klimatologisch evenwicht een halt toe te roepen, en gelijktijdig de stijgende vraag naar papier te voldoen op lange termijn, is gebruik te maken van de natuurlijke, snelgroeiende basisgrondstof die oorspronkelijk voor de productie van papier werd ingezet: hennep.
 

Dat is iets minder dan de gemiddelde Noord-Amerikaan die per jaar bijna 5 kilometer papier bevuild.
Maar Amerikanen hebben dan ook een dikkere kont dan Europeanen.

Wc-papier werd voor het eerst gebruikt door keizer Hongwu, de grondlegger van de Ming-dynastie. Hij had jaarlijks 720.000 rechthoekige vellen papier van 60 x 90 cm ter beschikking om zijn keizerlijke kak van zijn heilige aars te verwijderen. Het papier dat deze omhooggevallen Chinees voor zijn menselijke uitwerpselen gebruikte, was uit hennep vervaardigd.

In Nederland worden jaarlijks 900.000.000 wegwerpluiers volgepoept. Daar is de economie ons erg dankbaar voor. De ecologie daarentegen voelt zich een beetje bekakt en stelt voor om over te schakelen op herbruikbare hennepluiers. Uw baby zal je eveneens zeer erkentelijk zijn.

Wil je meer weten over milieuvriendelijk vertroetelen, surf dan naar https://ecoable.net/hemp-cotton-fitted-cloth-diaper/
 

Ook de legale hennepteelt bestaat nog. Er werden lange tijd geen vergunningen uitgereikt maar daar is de laatste twintig jaar verandering in gekomen.

Toen Keizer Hirohito in januari 1989 naar de eeuwige wietvelden vertrok en zijn zoon gekroond moest worden, had men hiervoor naar Shinto-traditie speciale hennepgewaden nodig, want de keizer is ook opperpriester. Boeren van het eiland Shikoku brachten daarom hennep naar de keizer, hennep die ze zonder vergunning geteeld hadden. Zo stond niets de inwijding van de nieuwe keizer in de weg. De boeren werden beloond met een teeltvergunning.
 

Hennep als genotmiddel is nog steeds een taboe dat ook door activisten zo weinig mogelijk aangestipt wordt. Er wordt geprobeerd om vooral de ecologische en de geneeskrachtige eigenschappen van hennep in de kijker te zetten. De druk voor decriminalisering is nog zeer zwak, afgemeten aan het relatief lage aantal aanhoudingen: in 1997 werden in de Verenigde Staten 700.000 marihuanagelieerde arrestaties verricht, terwijl dat aantal in Japan jaarlijks tussen 1.500 en 2.000 beloopt.

Achter die getallen gaat niet enkel een geringe populariteit van cannabis schuil, in vergelijking althans met het gebruik van drugs zoals speed en het snuiven van extreem gevaarlijke oplosmiddelen, maar ook een grote angst om door de geur die gepaard gaat met marihuana roken, bij de politie in het oog te vallen.

Japanse gevangenissen zijn berucht om hun harde regime (Japan behoort tot de niet ondertekenaars van de VN-Conventie tegen folterpraktijken) en 98 procent van de strafvorderingen worden effectieve veroordelingen. De maximum straf voor overtreding van de marihuanawetgeving is goed voor zeven jaar. Hogere straffen zijn de regel voor smokkel. Veel van de gevangenen zijn koeriers uit Zuidoost-Azië, of handelaars die per postpak uit Thailand bediend worden. Onder hen ook veel Aziaten en Afrikanen met verstreken visum. Dikwijls ook uit Iran. Zij financieren hun verblijf in Japan met hasj- en marihuanasmokkel.

Er zijn natuurlijk ook aanwijzingen dat grotere ondernemingen met honderden kilo's actief zijn, maar in die gewichtsklasse is er weinig initiatief van de politiediensten. De zwarte marktprijzen schommelen tussen 2.000 en 3.000 yen (ongeveer 3 keer duurder dan in de Nederlandse coffeeshop).

Heel wat Japanners telen hun hennep zelf buiten, en ook meer en meer binnenhuis, liever dan in de risicovolle handel met zijn hoge prijzen verzeild te geraken. Daarvoor gebruiken zij zaden uit Nederland, Canada of Thailand. Het Japanse klimaat is ideaal voor hennep en Tokio ligt op dezelfde breedtegraad als het Afghaanse Hindukushgebergte. Er zijn over heel het land hennepwinkels die deels ook als headshop fungeren.
 

Hennep voor de keizer

Roken met risico

 

PAPR09-03

* Duurzaamheid:
Door het ontbreken van zuren die mettertijd het papier aantasten, blijven documenten veel langer bewaard. De Gütenberg-bijbel werd op henneppapier gedrukt en is na een half millennium nog

steeds volledig intact en ongeschonden.

* Scheurvastheid:
Door de lange vezel van de cannabis is verpakkingskarton steviger en duurzamer dan karton uit hout.
Draagzakken uit henneppapier zijn sterker dan draagzakken uit plastic en plastic is een petroleumproduct. Petroleum is een zeer eindige en steeds duurder wordende grondstof.

* Weerstand:
Hennep heeft een enorme weerstand tegen natuurlijke vijanden (geldig voor de variëteiten waarbij het THC - de natuurlijke beschermer - intact blijft). Bij niet-gemanipuleerde hennep werkt de THC als herbicide.

* Meststof:
Hennep heeft de eigenschap stikstof aan de bodem toe te voegen. Door de aanwezigheid van die natuurlijke meststof (N2) en de natuurlijke herbicide (THC) is de plant uitermate geschikt voor de teelt in huidige (en toekomstige) derdewereldlanden.

* Milieu:
Henneppulp heeft van nature uit slechts een lichte kleuring. Het gebruik van chemicaliën voor het bleken is 80 procent minder intensief dan bij houtpulp. Verwerking van vezelplanten naar papierpulp is minder energieopslorpend dan de verwerking van hout.

* Recyclage:
Cellulose uit hennep kan vermengd worden met oud papier en geeft aan het eindproduct nieuwe sterkte en soepelheid.

* Teelt:
Hennep vereist weinig verzorging en gedijt van Scandinavië tot Zuid-Italië (nagenoeg heel Europa). Vezelplanten kunnen jaarlijks geoogst worden terwijl bomen voor de papierindustrie pas rendabel zijn als ze tussen de 10 (in het beste geval) en 30 jaar oud zijn.
 

PAPR09-05

Europa heeft momenteel elke dag (dagelijks - elke 24 uren) 270.000 bomen nodig om papieren wegwerpproducten te maken zoals wc-papier, zakdoekjes, keukenrollen en wegwerpluiers. De Fransen hebben 300.000 ton papier nodig enkel en alleen om hun gat af te vegen.
 

Hennep in Japan, bestaat dat wel?

Joe Wein voor Hanf! - Nederlandse bewerking ©JosNijsten2008

Mi Asa - Cannabis in Japan

Geen kruiden voor het museum

De Japanse Shinto-religie, die natuurgoden vereert met als belangrijkste de zongodin Amaterasu, gebruikt hennep als onmisbaar onderdeel van de rituele reiniging. Bij bepaalde rituelen worden hennepbladeren gerookt, bij Shinto-huwelijken maakt hennepzaad deel uit van de rituelen.

Het hoofdritueel waarbij de wijding van de Japanse Keizerlijke familie centraal staat, draagt nog steeds de naam 'Taima', Japans voor cannabis.
 

Zeker is dat cannabis en Japan al duizenden jaren met elkaar verweven zijn. Hennep is sedert de Yayoi-cultuur (10.000 tot 300 vC) een traditioneel gewas in Japan. Toen later de rijstteelt uit China en Korea ingevoerd werd, was hennep de belangrijkste vezelplant die grondstof leverde voor kleding, zeilen, papier, olie en medicijn.
 

MIAS08-01

Mr. Nakamura, vroeger burgemeester van Miasa en stichter van het museum, klaagt dat het thans onmogelijk is om de bezoekers van het museum de plant te tonen die daar 2000 jaar lang werd verbouwd.

In tegenstelling tot de THC-arme soorten uit de regio Tochigi behoort de berghennep tot de 'mayaku' ('hennepdrug'), Japans begrip voor illegale drug. Nakamura schrijft liederen over hennep en geeft rondleidingen voor bezoekers uit heel Japan.

Hennep groeit in Miasa sedert 1965 echter alleen nog maar op verborgen plekken in de bergen. Hoe is het eigenlijk zo ver gekomen, van kruid der goden tot duivelsdrug?

De beslissende gebeurtenis was wel de vernietiging van Nagasaki en Hiroshima die Keizer Hirohito tot overgave aan de Verenigde Staten dwong. In enkele weken tijd bezetten de Amerikanen het hele land. Tot de ondertekening van het vredesverdrag van San Francisco in 1952 was de geallieerde bezetterregering onder leiding van generaal McArthur de hoogste autoriteit in Japan.

Die man vond het zeer verdacht dat op de velden en zelfs langs de straten hetzelfde 'moordkruid' groeide dat door toedoen van drughond Anslinger in 1937 in de VS verboden was geworden. Om het zielenheil van zijn soldaten te behartigen vaardigde de bezetter een wet uit waardoor de teelt gekoppeld werd aan vergunningen van de overheid. Na de afkondiging van de wet bekommerde zich eigenlijk niemand erom, want niemand begreep waarom zo'n absurde wet ingevoerd werd.

De belangrijkste drug na alcohol en nicotine was 'shabu' (methamphetamine) dat eerst tijdens de oorlog door de regering onder het volk verdeeld werd en daarna door de Yakuza, de Japanse versie van de maffia.
 

Hoewel het grootste deel van de hennepteelt in het rijk van de zongodin ongetwijfeld voor vezelproducten bestemd was, laten de toeristenbrochures van het plaatsje 'Miasa' verstaan dat niet alle hennep THC-arm was. Zelfs in het hoge noorden van Japan op het aan Siberië grenzende eiland Hokkaido groeit nog verwilderde hennep uit de periode van de tweede wereldoorlog toen het ministerie van landsverdediging de teelt in het hele land verplichtte. Volgens kenners was die bergwiet van een redelijk goede kwaliteit.
 

MIAS08-02

Niet ver van Nagano in de Japanse Noordalpen groeide ooit de beroemde berghennep die de beste vezelkwaliteit leverde. In het plaatsje Miasa ('mooie hennep'), op amper 20 km van de olympische piste (winterspelen 1998) herinnert vandaag een hennepmuseum aan de rijke henneptraditie van de regio.
 

Voor hennep was er pas opnieuw interesse toen tijdens de Vietnamoorlog een paar planten werden ontdekt in de tuin van Japanse hippies in de buurt van Nagano. Die gasten hadden natuurlijk geen vergunning.
Sindsdien worden mensen aangehouden, zelfs al gaat het om een enkel grammetje en zowel bij muzikale genieën, wereldkampioenen, als bij Jan Lul. Buitenlanders die ooit een veroordeling opliepen voor druggelieerde rechtszaken, krijgen inreisverbod.
 

MIAS08-03
MIAS08-04

In de omgeving van Nagano wordt verder in kleine hoeveelheden hennep geteeld voor Shinto. Daaruit worden onder meer koorden voor klokken, priestergewaden en papier gemaakt.

In 1997 verkreeg Yasunao Nakayama een zo begeerde teeltvergunning en haalde in de herfst van dat jaar de eerste oogst binnen.

Hiervoor had hij de hulp gekregen van advocaat Marui, een hennepactivist met 20 jaar ervaring, die eerder zelf een onderzoekervergunning voor hennep afgedwongen had.
 

MIAS08-05

Een ervan is Taimado in Tokio waar, naast kleding en andere vezelproducten, ook pijpen, vloeitjes, chillums en het Amerikaanse tijdschrift HighTimes worden aangeboden. De eigenaar van de zaak Koichi Maeda schat dat meer dan twee miljoen Japanners cannabis minstens geprobeerd hebben,

veel daarvan tijdens een doorreis in Europa, Noord-Amerika, Australië of Nieuw-Zeeland.
Het aantal regelmatige consumenten zou toch op enkele honderdduizenden geschat worden. Maeda heropende in die periode ook een restaurant Asa (hennep, linnen) genoemd, waar de vernieuwde hennepbeweging zijn trefpunt van gemaakt heeft. Niet enkel worden in de keuken hennepzaden gebruikt, ook het meubilair is uit hennep (persplaten) gemaakt.
 

MIAS08-06

Via Japanse websites op internet verspreiden activisten als Maeda en advocaat Marui informatie over hennep. Hoofdprobleem is de taal omdat de resterende literatuur over hennep meestal enkel in het Engels, of uitzonderlijk in een andere taal bestaat.

Gebrek aan informatie

Weinig Japanners spreken vloeiend Engels. Thans zijn wel meer mensen actief voor een vrijere omgang met cannabis, bezig met aanvragen voor teeltvergunningen, of met decriminalisering.

Het internet dat ook in Japan in toenemende mate aan populariteit wint, is het sleutelmedium want in de gevestigde massamedia wordt de bestaande drugspolitiek amper in vraag gesteld. Een eigen henneppers bestaat nog niet doch als de verstoten en onderdrukte kennis van hennep opnieuw toegankelijk wordt dan is het een kwestie van tijd vooraleer Japan de erfenis van Harry Anslinger (V.S.-Marihuana-Hystericus) dumpt.
 

Op de website van de politie van Shizuoka staat een stukje dat best van de hand van Anslinger had kunnen zijn:

'Gewoontegebruikers van cannabis lijden aan inbeeldingen en hallucinaties. Dikwijls worden ze hypernerveus en verliezen de controle over zichzelf, tot gewelduitspattingen toe (...). Marihuanamisbruik veroorzaakt storingen in het tijdsbesef en verwisseling van het verleden, het heden en de toekomst. Verslaafden zien dingen die er niet zijn of denken dat een tijdspanne van enkele minuten jaren duurt. Dikwijls denken ze dat ze mooie vrouwen zijn, of vogels, of dieren (...). Hun gezondheid vervalt.'
 

Alle repressie ten spijt kon de 'asa' in het wild overleven en doet thans zijn herintrede.

Op Hokkaido groeien grote velden wilde hennep en nemen de helft van het eiland in beslag. Zeker Japan zou er goed aan doen hennep als natuurlijke en onuitputtelijke grondstof te gebruiken: de Japanse industrie is van buitenlandse olie afhankelijk, de landbouwgrond is beperkt, de steden overbevolkt, de nucleaire installaties bedenkelijk (ondertussen ontploft nvdr), de zeeën vervuild (ondertussen zwaar radioactief nvdr) en zowat leeggevist en zelfs de beurswaarden zijn fake. Als Japan zich de rol van cannabis als heilig kruid van de Shinto goed herinnert, kan het land een groene toekomst tegemoet zien.

(Oorspronkelijke titel "Mi Asa, Hanf in Japan" van Joe Wein, verschenen in Hanf! mei 1999 - foto's: http://www.allposters.com/ - De website www.taima.org bestaat niet meer)
 

MIAS08-07

Cannabis in het Japans

In het Japans wordt cannabis geschreven met een karakter dat afgeleid is van het Chinese.
In het Japans wordt het "asa" uitgesproken, in het Chinees "ma".
Het karakter toont twee ondersteboven hangende planten aan een droogrek.
 

 

Kunststoffen uit hennepvezel

Tekst ©JosNijsten2008

Zellform: een ecologisch verantwoord project (Oostenrijk)

Het doel van het Zellform-project was de ontwikkeling, productie en marktintroductie van een grondstof, gemaakt uit plantaardige vezels, niet toxisch, milieuvriendelijk, flexibel in verwerking, zonder toevoegingen of bindmiddelen, minerale kleurstoffen en coatings uitgezonderd. Daarbij mocht noch de ruwe grondstof, noch het productieproces, enige negatieve invloed hebben op het leefmilieu en de gezondheid van de mensen. Dit werd bereikt door het gebruik van chemicaliën te vermijden en de productie-energie te beperken. Een gesloten watercircuit en het gebruik van zonne-energie is tevens noodzakelijk om de duurzaamheid van het project te waarborgen.
 

HPST08-06

Recyclage is een ander aspect waarmee rekening gehouden werd, maar uitstoot - bijvoorbeeld door transport van het ene werelddeel naar het andere - kan een probleem worden. Daarom biedt recyclage alleen een oplossing in de onmiddellijke omgeving van de productie. Er wordt dan ook geopteerd voor decentralisering.

Los van de bovenstaande criteria was het noodzakelijk de economische en technische uitvoerbaarheid te verzekeren, teneinde uit ecologische overwegingen minstens een deel van de productie van gebruiksgoederen te realiseren. Het is daarom dat het productengamma onderhevig is aan dezelfde tijdsbeperkingen als de huidige ontwikkelingen.
 

Met de evolutie van het project groeien de toepassings- mogelijkheden van de grondstof.
 

Zo is er een direct verband tussen de mechanisering en automatisering van de procestechnologie, de grootte van het verwerkingsbedrijf enerzijds, het bereikbare marktaandeel en de vervangbare synthetische producten anderzijds.

De zakelijke activiteiten van Zellform situeren zich momenteel in de productie en verkoop van hoogkwalitatieve producten die voldoen aan de bovenvermelde vereisten, en in de ontwikkeling van vernieuwende grondstoffen uit plantaardige vezel.

Op lange termijn wordt gewerkt aan de realisatie van meubels en andere gebruiksgoederen, marktstudie en bedrijfsontwikkeling.
 

In het Nederlands-Duitse grensgebied wordt, zodra de financiering rond is, een hennepverwerkingsfabriek gebouwd. Het is een project waar onder meer het Institut für Angewante Forschung (IAF) uit Reutlingen en Plant Research International (PRI), het onderzoekcentrum van de universiteit van Wageningen, bij betrokken zijn. PRI ontwikkelde een hennepvariëteit waarmee circa tweeduizend hectare zal ingezaaid worden. Het IAF heeft een procédé ontwikkeld, de stoomexplosietechniek (Stex), om de waarde van bastvezel te verhogen. Uit die samenwerking is Stextile BV gegroeid, een vennootschap waar de bouwplannen en de technische kennis worden beheerd en waar alle stappen van het productieproces, van zaad tot afgewerkte jeans, gecoördineerd worden. Stextile BV richt zich vooralsnog op de productie van hennepvezel voor kleding.
 

Bijna een eeuw geleden werd de hennepvezel van de markt verdrongen door de nylonvezel en de katoenvezel maar is nu duidelijk aan een inhaalbeweging begonnen. Onder meer in de productie van composieten speelt de hennepvezel een steeds grotere rol. De auto-industrie zoekt noodgedwongen naar recycleerbare en organische grondstoffen en verwerkt de lichte en slijtvaste hennepvezel als versteviging in bepaalde onderdelen. Het hoge potentieel van Stex-vezel voor het gebruik in textielweefsel of voor technische composieten is al aangetoond.
 

Regionale henneptextiel keten

Daarom scoort het product ecologisch beter dan andere stoffen in de kunststofsector. De stof heeft een homogene dichtheid, biedt heel wat designmogelijkheden en de productie in kleine hoeveelheden is commercieel leefbaar.

Thans is de grondstof zo ver ontwikkeld dat bepaalde toepassingen onmiddellijk kunnen gelanceerd worden:
Interieurafwerking en meubels beslaan een groot deel van het gamma: stoelen, tafels, schappen, planken, muurbekleding, bedden, bowls en kegels, lampenkappen, borden, potten, kruidenpotjes, ... kunnen uit dit onbreekbaar en aangenaam materiaal gemaakt worden.
 

Hempstone

In de voorbije drie jaar heeft het bedrijf een procestechnologie en een grondstof ontwikkeld die 'Hempstone' werd gedoopt.

Talrijke producten kunnen gemaakt worden met deze grondstof. Daarom werd een begin gemaakt aan een onderzoek naar de economische leefbaarheid van het project en naar de doelgroep in de markt. In een pilootinstallatie worden kleine hoeveelheden geproduceerd: productervaring wordt opgedaan, de installatie wordt geoptimaliseerd en de markt wordt afgetast.

Momenteel werkt het bedrijf aan een uitbreiding van de capaciteit en aan een prijs kwaliteit verhouding die nieuwe toepassingen mogelijk maakt. De grondstof laat zich bijzonder goed modelleren.
 

De hennepvezel stoomt door

Tekst ©JosNijsten2007 - Foto’s IAF Reutlingen

CD-box uit hennepplastiek

Productie van Hempstone

In een later stadium behoren keyboards, computermuizen, telefoontoestellen, bankkaarten, omhulsels van alle mogelijke toestellen in elektronica, vrijetijdsindustrie, ... tot de mogelijkheden.

Verder biedt de auto-industrie, met zijn talrijke kunststofonderdelen, perspectieven voor de toekomst.

Ook in de verpakkingsindustrie dienen toepassingen zich aan.
 

De vezel kan ter plaatse ingezet worden voor de productie van didgeridoo's en andere muziekinstrumenten, zelfs meubels. De akoestische eigenschappen van het materiaal moeten niet onderdoen voor die van houten didgeridoo's. Gumaroy, een aboriginal didgeridoospeler zegt dat ze beter klinken dan 95 procent van de klassieke houten instrumenten.
 

Dat woord is hier dan ook toepasselijk. Alleen, deze plastiek heeft niets met petroleum of met petrochemie te maken. Hennepplastiek is biologisch afbreekbaar. Er werd in de loop van de tijd al met deze henneptoepassingen geëxperimenteerd maar het Australische project is een eerste vorm van commercialisering van het materiaal.
 

Het cd-boekje is van henneppapier (of wat dacht je?) van de firma "Living Tree Paper Company".

Hennep levert per oppervlakte-eenheid vier maal meer papierpulp op dan bomen. Tijdens de korte groeiperiode (drie maanden) heeft de plant de tijd niet om zwavel op te nemen uit de atmosfeer. Dat maakt het papier duurzamer. Bomen hebben dertig jaar nodig vooraleer ze voor de papierindustrie geoogst kunnen worden en stapelen grote hoeveelheden zwavel op in hun vezels. Om snelle vergeling van papier te vermijden moet de houtpulp ontzwaveld worden, een allesbehalve ecologisch proces.

De opbrengst van de cd-verkoop wordt voor het grootste deel opnieuw geïnvesteerd in de verdere ontwikkeling van hennepplastiek.

Meer informatie over de cd van Hemp Music Productions vind je op
http://www.hempmusic.com.

De hennepplastieken cd-doosjes zijn slechts een begin. In juni 2005 volgden grinders en digitale weegschalen uit hetzelfde materiaal. Het eerste model heeft een maximum capaciteit van 200 gram met een precisie van 0,1 gram. Alle informatie op
http://www.hempplastic.com.
 

De cd "Fields of Green", een Australisch product, werd wereldwijd verdeeld. Zoals de naam van het productiehuis al aangeeft, staat hennep centraal in het bedrijf. De cd, die opgenomen werd in de Cutting Edge Studio's (Gold Coast, Australië), is een eerbetoon aan de didgeridoo uit hennepsteen. Dit materiaal werd in Oostenrijk ontwikkeld in het kader van een ecologisch productieproject. Er worden geen harsen of lijmen gebruikt, enkel water en vezels die volgens een gebrevetteerde werkwijze behandeld worden. Het materiaal is even kneedbaar als papierpap (papier-maché) en wordt na uitdroging steenhard.
 

HPST08-02

Omdat plantaardige vezels en grondstoffen een natuurlijke en esthetisch aangename uitstraling hebben kunnen deze stoffen aanbevolen worden voor de afwerking van interieurs. Het potentiële toepassingsgebied voor Hempstone is vooral interessant omdat hennepsteen voor 100 procent uit plantaardige vezel gemaakt is.
 

HPST08-01

De stof biedt mogelijkheden die doorgaans enkel met synthetisch materiaal kunnen worden bereikt.

De leefomgeving van jonge kinderen en volwassenen zou toch non-toxisch en milieuvriendelijk moeten zijn.

Daarom kunnen producten als schrijfgerief, speelgoed, werktuigen, allerhande handvaten, klinken en knoppen, diverse uitrusting voor school en kinderverblijf, uit hempstone gemaakt worden.
 

HPST08-04

De uitstekende akoestische eigenschappen van de grondstof opent mogelijkheden voor gebruik bij muziekinstrumenten, slagwerkinstrumenten, luidsprekerkasten, autoradio’s, en talrijke andere zaken waarvoor thans synthetische kunststoffen gebruikt worden.
 

Tijdens de ontwikkeling werden de voordelen van Hempstone ten opzichte van andere vezelproducten duidelijk: het heeft betere technische eigenschappen (duurzaamheid, homogeniteit, handelbaarheid) en minder negatieve invloed op het leefmilieu (dit werd onlangs nog onderzocht). De esthetische waarde is groter en de investeringskosten liggen lager vanwege zijn commerciële leefbaarheid op kleinere schaal.

Het Oostenrijkse Gesellschaft für Okologische Fasertechnologie dat de Hempstone ontwikkelde, is van mening dat de doelstelling bereikt werd, nl. het vervangen van synthetische kunststof, vooral dan de kunststoffen die problemen veroorzaken, zoals pvc.
 

Natuurlijke hennepvezels (in de mate van het mogelijke biologisch geteeld) worden in water gelegd. Geen chemische of andere stoffen (uitgezonderd pigmenten) worden toegevoegd. De structuur van de vezels wordt gewijzigd met fysische methoden. Er zijn verschillende manieren in gebruik voor de vorming en verwerking ervan, afhankelijk van welke vorm en grootte vereist wordt. Tijdens het 'natte deel' van de productie wordt het materiaal gevormd. De zachte natte vezelpasta wordt hard naarmate het water eruit verdampt. De hennepsteen krimpt dan. Het resultaat heeft een oppervlak dat eruit ziet als dik leder dat met de hand gepolierd wordt.
 

Na zeven jaren van testen en verbeteren werd in de herfst van 2006 het gewenste resultaat bereikt.

Adam Wehsely-Swiczinsky (designer) en Andi Neubauer (gitaarbouwer) ontwikkelden samen de hennepgitaar en stelden haar voor op de MusicExpo in Wenen in september 2007. Willie Nelson liet een hennepgitaar overvliegen uit Oostenrijk naar New York om in het Hard Rock Cafe van Times Square te spelen tijdens een benefiet ten voordele van de SBA (Sustainable Biodiesel Alliance), samen met Woody Harrelson en Daryl Hannah.
 

Hempstone heeft immers volgende eigenschappen:

* de vereiste technische eigenschap hard en sterk te zijn
* de basisgrondstof (hennep) is hernieuwbaar
* het verwerkingsproces levert weinig emissie
* de toepassingen zijn non-toxisch en milieuvriendelijk
* kan zowat oneindig gerecycleerd worden
* kan economisch verantwoord geproduceerd worden

Om dat doel te bereiken werd een pilootinstallatie gebouwd en het productie- en verwerkingsproces worden continu verbeterd en aangepast aan de economische situatie. De beperkte productie leverde een inzicht in de marktsituatie en in de mogelijkheden van serieproductie. In samenwerking met investeerders wordt thans gewerkt aan de bouw van een commerciële installatie (100 ton per jaar) en aan een marktonderzoek op basis van de met grotere productie gepaard gaande lagere kosten.

Langzaam maar zeker is de commercialisering op gang aan het komen. Vooral meubels en muziekinstrumenten vormen geschikt promotiemateriaal voor deze natuurlijke en honderd procent ecologische grondstof.
Gitaren van Mada zijn daar een elegant voorbeeld van. Vernieuwend, zowel in design als in materiaal.
 

HPST08-07
HPST08-05

Het is ook voor het eerst dat met een plantaardig product een vaste vorm gemaakt wordt, één geheel, zonder hoeken, zonder verbindingen. Hennep maakte dit mogelijk. Het is een hernieuwbare grondstof die voor honderd procent uit hennepcellulose bestaat, zonder harsen, honderd procent plantaardig.
 

HPCD06-02

Het is een ecologisch alternatief dat kan bijdragen tot de stopzetting van de vernietiging van de tropische wouden in Australië. De aboriginals zien de snelle verdwijning van hun natuurlijke biotoop met lede ogen aan.

Hennepteelt voor de vezelopbrengst verstoort het natuurlijk evenwicht niet.
 

HPCD06-01

Het cd-doosje uit hennepplastiek is het resultaat van een nieuwe techniek waarmee hennepvezel als versterkende factor aan een soort plastiek wordt toegevoegd.

Plastiek betekent volgens de woordenboeken: kneedbaar, flexibel en soepel materiaal.
 

 

STEX07-06

Het aanwenden van het Stex-procédé is vooral interessant omwille van de mogelijkheid hennepvezels volgens een vooropgestelde design op te splitsen zodat ze geschikt zijn om in de bestaande katoenmachines verwerkt te worden. Daarmee komen we bij de vezel die geschikt is voor garenspinning, garen dat geweven kan worden tot stoffen voor kleding.
Uit volksgeneeskundige bronnen leren we dat mensen met een gevoelige huid, met reuma, enz, aangeraden werd henneptextiel te dragen.
 

Recent onderzoek heeft uitgewezen dat die opvatting niet ongegrond was. De micro-elektrische spanning van bastvezel (vlas, hennep) compenseert precies de elektrische spanning van de huid. Je kan zelf vaststellen dat synthetische stoffen de haren te berge doen rijzen en dat soms de vonken zichtbaar overslaan. Hennep daarentegen gedraagt zich als een tweede huid.

De vezel werkt vochtregulerend en voert dus ook gemakkelijk lichaamszweet af. Het gebrek aan eiwitten in de vezel verhindert tevens de ontwikkeling van anaerobe bacteriën die de oorzaak zijn van zweetgeurtjes.

De verschillende opeenvolgende stappen in de productie, verwerking en marketing werden samengebracht onder Stextile BV. Dat begint uiteraard bij de juiste keuze aan hennepzaden. Bij Plant Research International in Wageningen werd een variëteit ontwikkeld die heel geschikt is voor de productie van de gewenste hennepvezel. Deze soort draagt de naam 'Chamaeleon', is eenvoudig te verwerken, heeft een geelgroene kleur en een fijne vezel.
 

Begin jaren 30 patenteerde Charles V. Rowell de stoomexplosietechniek om vezels te scheiden van de andere bestanddelen van de stam. Sindsdien is de techniek op vele vlakken verbeterd. Het Institut für Angewandte Forschung (IAF) Reutlingen (D) startte in 1986 een experimentele productie van STEX-vezels uit vlas. De verwerking door STEX kan aangepast worden aan de wisselende kwaliteit van de ruwe grondstof en levert een korte vezel met een hoge zuiverheidgraad.
 

In 2005 en 2006 werden proefteelten opgezet in Rheden (Nederland) en Kleve (Duitsland). In de Euregio Rijn-Waal ontstond een regionale henneptextiel keten waarin boeren, bedrijven en onderzoekscentra de krachten bundelden.

En het is uiteraard belangrijk om alle schakels van de productieketen samen te brengen. De commerciële ontwikkeling van de Stex-technologie maakt het mogelijk om die productieketen te verbinden met de bestaande textielketen van de katoenverwerking.

De Chamaeleon wordt in april ingezaaid en bereikt half augustus reeds een hoogte van drie tot vier meter. Hennep groeit zonder bestrijdingsmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen, heeft weinig water nodig en kan zonder kunstmest geteeld worden. Het oogsten gebeurt met een maïshakselaar. Na het natuurlijke roten op het veld is de gedeeltelijk van hout gezuiverde stengel klaar voor de verdere verwerking.

Het 'roten' is een biochemisch proces dat tot doel heeft de pectine en koolwaterstoffen uit de vezelbundel te verwijderen (zie ook de traditionele verwerking die jaarlijks gedemonstreerd wordt in Montjean-sur-Loire, Frankrijk). Dit proces is echter niet gemakkelijk te controleren en levert een product van variabele kwaliteit. Stoomexplosie kan zodanig gecontroleerd worden dat welbepaalde eigenschappen aan de vezel kunnen worden meegegeven, wat resulteert in een goede vezelkwaliteit en een minimaal productieverlies. Na de Stexbehandeling wordt de hennepvezel vermengd met katoenvezel waarmee in een eerste fase jeans zullen geproduceerd worden, later bedrijfskleding, orthopedische stoffen en huishoudelijk textiel. De jeans zullen gemaakt zijn van een evenredig mengsel van hennep- en katoenvezels.
 

Bij de stoomexplosiemethode dringt de stoom, eventueel met additieven, onder druk en onder stijgende temperatuur, in de ruimte tussen de vezels van de bastvezelbundels. Op die manier worden het binnenste van de stam en de substanties eigen aan de vezel, 'zachtjes' losgemaakt, en oplosbaar in water. Zij kunnen dan verwijderd worden door herhaalde wassing en spoeling.

In overeenstemming met de gewenste kwaliteit van de losgemaakte vezels kan de stoomdruk plotseling gereduceerd worden tot atmosferische druk en samen met de reststoffen weggeblazen worden naar een bezinkingscompartiment. De combinatie van chemische en mechanische behandeling geeft een efficiënte opsplitsing van de taaie bastvezelstructuur met daarbij een verdere opsplitsing in losse vezels.
 

De opname toont een microscopische dwarsdoorsnede van hennepvezels voor en na toepassing van de stoomexplosietechniek. Op de eerste foto kunnen de hennepvezels nog steeds herkend worden als zeer compacte vezelbundels. Op de tweede foto, na de stoomexplosie, zijn de vezelbundels veel verder opgesplitst zonder desintegratie van de individuele cellen.
 

Door de beperkte snelheid waarmee stoom in de vezelbundels binnendringt worden de hennepvezels gedurende tien minuten in de reactiekamer van de installatie blootgesteld aan verzadigde waterdamp bij een druk van tien tot twaalf bar. Dat compenseert het beperkte rotingproces en levert een hoge opbrengst aan bruikbare vezels. Vezelplanten zijn van nature uit variabel en als grondstof geschikt voor de meest uiteenlopende industriële toepassingen. Om economisch interessante producten te maken en de talrijke toepassingen van de hennepvezel ook ecologische betekenis te geven, is verder onderzoek en ontwikkeling van de verwerkingsindustrie noodzakelijk. Of de vezel nu gebruikt wordt voor textiel of voor technische toepassingen, de verwerking zou best gebeuren met bestaande machinelijnen, zonder veel grote nieuwe ontwikkelingen.
Het Stex-procédé kan voor de productie van speciale vezels, afgesteld worden in overeenstemming met het gewenste eindresultaat.
 

Naargelang de instelling van het productieproces kunnen 'op aanvraag' vezels met specifieke kenmerken gemaakt worden. Zo kunnen bijvoorbeeld nieuwe types hennepgaren ontwikkeld worden. Hetzelfde geldt voor de productie van speciale vezels zoals breiwol of voor specifieke technische toepassingen (filterproducten).

In Cannaclopedia wordt het stoomexplosieproces gedetailleerd uitgelegd (pag. 217-230)
 

(Bronnen: IAF Reutlingen, PRI Wageningen)

 

Het principe van Stex

STEX07-02
STEX07-03
STEX07-04b

 

sativa
Website_Design_NetObjects_Fusion
LOGO2016
HND1
HND2
AE link