IACM-Berichten april 2008
(Vertaling JosNijsten
voor IACM - ©opyleft)
Spanje: Positieve resultaten in een onderzoek met het
cannabisextract Sativex in Catalonië
Op 9 april publiceerde de Catalaanse overheid positieve
resultaten over hun proefproject voor de evaluatie van het orale
cannabisextract Sativex als behandeling bij diverse
patiëntengroepen. Volgens het persbericht reageerde bijna de helft van de
patiënten die Sativex kregen, goed en meldden
verbetering van hun symptomen.
In totaal namen 207 patiënten deel met de volgende indicaties: 32 patiënten
met neuropatische pijn door multiple sclerose, 54 met spasticiteit door MS, 47
met neuropatische pijn als gevolg van verschillende medische toestanden (andere
dan MS), 41 personen bij wie een anorexia-cachexia syndroom werd geconstateerd door kanker
of AIDS, en 33 patiënten met misselijkheid en braken ten gevolge van
chemotherapie.
Het pilootproject startte in januari 2006 op vraag van
het hoofd van het Catalaanse gezondheidsministerie en eindigde in december
2007. Aan het project werkten meer dan 40 artsen mee in zes ziekenhuizen in en
om Barcelona. Volgens Marina Geli, hoofd van het
gezondheidsministerie, herwonnen tot 53 procent van de anorexia-cachexia
patiënten met AIDS, hun eetlust. Het aantal patiënten in het onderzoek die als
gevolg van multiple sclerose ondraaglijke pijn leden, daalde van 66 naar 35
procent.
Meer op:
http://production.investis.com/gwp/pressreleases/currentpress/2008-04-09/ en
(Bronnen: Persmededeling van GW Pharmaceuticals van 9 april 2008, www.420magazine.com van 11 april 2008)
Wetenschap: THC is volgens een gevallenrapport werkzaam
bij dwangstoornissen
Onderzoekers uit Berlijn, Duitsland, rapporteerden in het Amerikaanse
Journal of Psychiatry over twee gevallen van
dwangstoornissen die met succes behandeld werden met orale THC. Beide
patiënten, een 38-jarige vrouw en een 36-jarige man, waren ongevoelig voor
conventionele behandelingsmethoden zoals bijvoorbeeld met neuroleptica
en antidepressiva. Nadat de eerste patiënte haar artsen ingelicht had over de
verlichting van haar ziektesymptomen na cannabisgebruik, werd dagelijks
driemaal 10 mg THC toegevoegd aan haar behandeling met clomipramine,
wat resulteerde in een belangrijke vermindering van symptomen binnen de tien
dagen. De tweede patiënt kreeg een dosis dronabinol die langzaam verhoogd werd
tot 10 mg THC, tweemaal per dag, eveneens in combinatie met de reeds gebruikte
behandeling. Een belangrijke vermindering van de symptomen werd binnen de twee
weken vastgesteld.
Een dwangstoornis is een psychiatrische angststoornis die
gekarakteriseerd is door de ermee gepaard gaande dwangmatige handelingen
(opgaven of "rituelen") die de dwangmatige gedachten moeten
neutraliseren. Veel patiënten reageren slecht op conventionele medicijnen die
ook nog ernstige bijwerkingen veroorzaken. Gebaseerd op de waarneming dat THC
goed werkt in de behandeling van tics zoals het Tourette's
syndroom en de waarneming dat het Tourette's syndroom
genetisch in verband gebracht wordt met dwangmatig handelen, veronderstellen de
onderzoekers dat THC ook hun symptomen kan verminderen.
Het korte artikel (een brief aan de uitgever) is beschikbaar
op:
(Bron: Schindler F, Anghelescu I, Regen F, Jockers-Scherubl M. Improvement in refractory obsessive
compulsive disorder with dronabinol. Am J Psychiatry.
2008 Apr;165(4):536-7.)
Wetenschap: Voorlopig verslag van een studie met Sativex in neuropatische pijn als gevolg van multiple
sclerose
Op 8 april deelde GW Pharmaceuticals de
voorlopige resultaten mee van een Phase III
placebogecontroleerde studie met hun cannabisextract Sativex
bij 339 patiënten met centrale neuropatische pijn door multiple sclerose die
onvoldoende pijnverlichting bereikten met de bestaande behandelingen. Het
belangrijkste streefdoel van de studie was het vaststellen van het aantal
patiënten wiens pijn met minstens 30 procent verminderde, gemeten op een
numerieke schaal van 0 tot 10. Vijftig procent van de Sativexpatiënten
ervoeren een pijnvermindering van minstens 30 procent. Hoewel het verschil tussen
de Sativex- en de placebogroep duidelijk in het
voordeel was van Sativex, werd er geen statistisch
belang bereikt wegens een onverwacht hoge placeborespons.
Na de aankondiging van de negatieve resultaten verloren
de aandelen van GW Pharmaceuticals in één dag meer
dan een kwart van hun waarde. De studie is een van de drie Phase
III onderzoeken voor Sativex die in 2008 lopen, elk
met een andere doelgroep. Van het andere Europese Phase
III onderzoek bij multiple sclerose spasticiteit, dat vorig jaar geëist werd
door de Britse wetgever om de goedkeuring te kunnen verkrijgen voor deze
indicatie, zal later dit jaar rapport uitgebracht worden. Volgens het
persbericht van GW is het de bedoeling Sativex te
laten goedkeuren voor de behandeling van spasticiteit door MS in Europa en voor
de behandeling van kankerpijn in de Verenigde Staten.
(Bronnen: Persmededeling van GW Pharmaceuticals
van 8 april 2008, Independent van 9 april 2008)
Duitsland: Loodvergiftiging door versneden cannabis
In de voorbije maanden werden verschillende gevallen van loodvergiftiging
vastgesteld in Duitsland, voornamelijk in de omgeving van Leipzig.
Ook op andere plaatsen zoals München en Wenen, Oostenrijk, werden gevallen
gemeld. Volgens een rapport dat gepubliceerd werd in het New England Journal of Medicine,
werden in vier verschillende ziekenhuizen in de regio van Leipzig,
29 patiënten opgenomen met symptomen van loodvergiftiging, iets wat in
Duitsland niet meer voorgekomen was tijdens de laatste decennia. Alle patiënten
waren regelmatige cannabisgebruikers en er werd lood gevonden in de cannabis
van sommige patiënten.
Er werd een strafrechterlijk
onderzoek gestart om de bron van de loodcontaminatie op te sporen. Het lood was
klaarblijkelijk aan de drug toegevoegd door dealers om het gewicht en dus de
winst op te drijven. Een anonieme screening voor
cannabisgebruikers werd uitgevoerd en nog 95 andere gevallen werden gevonden
met hoeveelheden lood in het bloed die behandeling vereisten. De
drugscommissaris van de federale overheid, Sabine Baetzing,
waarschuwde voor cannabis die aangelengd kan zijn met lood. Verschillende
Duitse verenigingen riepen op tot het scheppen van de mogelijkheid voor
cannabisgebruikers om voor eigen gebruik cannabis te kunnen kweken om de
risico's van het gebruik te verminderen.
Het artikel is beschikbaar op:
http://content.nejm.org/cgi/content/full/358/15/1641
(Bron: Busse
F, Omidi L, Leichtle A, Windgassen M, Kluge E, Stumvoll
M. Lead poisoning due to adulterated marijuana. N Engl J Med 2008;358(15):1641-2.)
Nederland: Maastricht
Op 1 april verwierp een rechtbank in Maastricht een gemeentelijke
beslissing waarin gesteld werd dat coffeeshops klanten uit het buitenland moet
weigeren te bedienen. Franse, Belgische en Duitse bezoekers moeten toegelaten
worden. Een onderscheid op basis van 'herkomst' is niet toegestaan op grond van
de antidiscriminatiewet in artikel 1 van de grondwet, behalve als er redelijke
en objectieve gronden zijn die de beslissing rechtvaardigen. Daar was in dit
geval geen sprake van, oordeelde de rechter.
(Bron: NIC News Bulletin van
2 april 2008)
Wetenschap: Fibromyalgie
In vergelijking met gezonde personen hadden 22 patiënten
met primaire fibromyalgie een verhoogd peil aan
anandamide in het bloed. De onderzoekers nemen aan dat patiënten met fibromyalgie "voordeel zouden kunnen hebben bij een
farmacologische manipulatie van de endocannabinoïdensignalering."
(Bron:
Kaufmann I, et al. Psychoneuroendocrinology. 2008 Apr 4 [Elektronische publicatie voorafgaand aan de gedrukte
versie])
Wetenschap: Afhankelijkheid
Onderzoekers van de Columbia Universiteit in New York brachten
verslag uit over twee gevallen van cannabisafhankelijkheid die behandeld werden
met orale THC. Zij besloten dat gezien "agonistische
stoffen een goede werking blijken te hebben voor opiaten en
nicotineverslavingen, de klinische bruikbaarheid van dronabinol voor de
behandeling van cannabisafhankelijkheid een redelijke benadering is."
(Bron: Levin FR & Kleber HD. Am J Addict 2008;17(2):161-4.)
Wetenschap: Neuropathische pijn
Britse onderzoekers concludeerden uit dierenonderzoek dat
de cannabinoïde-2 receptor in de thalamus, de grijze
stof van de tussenhersenen, een functionele rol kan spelen bij neuropatische
pijn.
(Bron: Jhaveri MD, et al. Eur J Neurosci
2008;27(7):1722-30.)
Er werd in dierenonderzoek aangetoond dat de activering
van de CB2 receptor in het ruggenmerg, de pijn kan verminderen na een
zenuwbeschadiging.
(Bron: Romero-Sandoval A, et
al. Anesthesiology 2008;108(4):722-34.)
Wetenschap: Cannabinoïden kunnen nuttig zijn in de
behandeling van de nevenwerkingen van antivirale medicatie bij patiënten met
hepatitis C
Volgens onderzoekers van de Universiteit van Ottawa, Canada, kan het
gebruik van cannabinoïden nuttig zijn voor de behandeling van eetlustverlies en
misselijkheid, waargenomen bij patiënten met hepatitis C die een antivirale
behandeling ondergaan. De medische dossiers van alle hepatitis C patiënten die
tussen augustus 2003 en januari 2007 een behandeling kregen met ribavirin en interferon, werden opnieuw bestudeerd. Van de
191 geïdentificeerde patiënten kregen er 25 orale medicatie met cannabinoïden.
De behandeling met cannabinoïden werd aangevat gemiddeld zeven weken nadat
begonnen was met de antivirale behandeling. De voornaamste redenen voor een cannabinoïdenbehandeling waren eetlustverlies (72 procent)
en misselijkheid (32 procent).
Van alle patiënten die cannabinoïden toegediend kregen
werd door 64 procent een subjectieve verbetering in de symptomen ervaren. Het
gemiddelde gewichtsverlies voor de behandeling bedroeg 4,5 kilogram. Het
gewichtsverlies stabiliseerde na een maand behandeling met cannabinoïden.
Vermindering van de doses interferon kwam zelden voor en was niet verschillend
tussen patiënten die cannabinoïden kregen en patiënten die geen cannabinoïden
kregen. Het aantal patiënten dat de complete antivirale behandeling voor
hepatitis C volgde en een voortdurende virologische
reactie bereikte, was groter bij degenen die cannabinoïden gekregen hadden dan
bij de controlegroep.
(Bron: Costiniuk
CT, Mills E, Cooper CL. Evaluation of oral cannabinoid-containing
medications for the management of interferon and ribavirin-induced
anorexia, nausea and weight loss in patients treated for chronic hepatitis C
virus. Can J Gastroenterol
2008;22(4):376-80.)
Wetenschap: In een klinische studie had cannabis een
goede werking bij de behandeling van neuropatische pijn
In een placebogecontroleerde klinische studie met 38 patiënten (gemiddelde
leeftijd 46 jaar) aan de Universiteit van Californië in de VS, was cannabis
efficiënt in de verminderding van neuropatische pijn van verschillende
oorsprong (diabetes, ruggenmergletsel, multiple sclerose en andere oorzaken).
De deelnemers kregen ofwel cannabis in twee verschillende sterktes (3,5 procent
of 7 procent) of placebo cannabis zonder THC bij drie verschillende
gelegenheden, met tussenperiodes van minstens drie dagen. Bij elke sessie
haalden de patiënten telkens hetzelfde aantal trekjes van de cannabissigaret,
een te volgen gestandaardiseerde procedure om de uniformiteit van de doses te
garanderen bij elke sterkte.
Alle deelnemers hadden ervaring met cannabis maar
onderbraken de toediening van cannabis of THC (Marinol)
dertig dagen voor de aanvang van het onderzoek. Er waren 31 patiënten die
opiaten gebruikten die ze ook bleven gebruiken gedurende het onderzoek. De
beide doses cannabis verminderden de pijn in belangrijke mate en de
vermindering hield aan voor meerdere uren. Er was geen belangrijk verschil in
pijnverminderende werking tussen de twee cannabisvariëteiten. De onderzoekers
merkten op dat "de psychoactieve werking minimaal was en goed verdragen
werd maar dat de neuropsychologische verzwakking
problematisch was, vooral bij hogere concentraties van de
onderzoeksmedicatie."
(Bron: Wilsey
B, Marcotte T, Tsodikov A, Millman J, Bentley H, Gouaux B,
Fishman S. A randomized, placebo-controlled, crossover trial of cannabis
cigarettes in neuropathic pain. J Pain. 2008 Apr 8 [Epub voorafgaand aan de gedrukte versie])
Wetenschap: Nabilone
verminderde pijn, opiatengebruik en misselijkheid bij patiënten met gevorderde
kanker
Aan de Universiteit van Toronto,
Canada, werd een prospectief observatieonderzoek uitgevoerd naar de
werkzaamheid van het synthetische THC-derivaat nabilone bij patiënten met een gevorderde kanker die aan
chronische pijn leden. Er werd een vergelijking gemaakt tussen 47 patiënten die
nabilone toegediend kregen en 65 kankerpatiënten die
de cannabinoïde niet kregen.
De patiënten die met nabilone behandeld werden
hadden een belangrijk mindere pijnervaring en een lager gebruik van opiaten. Er
werd eveneens een belangrijke verbetering waargenomen in misselijkheid,
angstgevoelens en algemene stress. In vergelijking met degenen die geen nabilone kregen toegediend hadden de patiënten die met de
cannabinoïde behandeld werden, minder nood aan non-steroïdale
ontstekingsremmers, tricyclische antidepressiva, de pijnstiller gabapentin, het cortisonepreparaat
Dexamethason en de braakwerende middelen metoclopramide en ondansetron
evenals een stijgende tendens om met deze medicatie te stoppen.
(Bron: Maida V, Ennis M, Irani S, Corbo M, Dolzhykov M. Adjunctive nabilone
in cancer pain and symptom management: a prospective observational study using
propensity scoring. J Support Oncol
2008;6(3):119-24.)
Wetenschap: Anandamide is effectief tegen impotentie bij
ratten met diabetes
Volgens een studie van de afdeling farmacologie van de
Universiteit van Teheran, Iran, verbeterde de endocannabinoïde anandamide de
ontspanning van de zwellichamen (corpus cavernosum)
van de penis bij ratten met diabetes. De dieren werden gedood en de
zwellichamen werden geïsoleerd. In een oplossing werden de zwellichamen met
diverse substanties behandeld. In vergelijking met de zwellichamen van gezonde
dieren was de ontspanningscapaciteit van de weefsels verminderd bij ratten met
diabetes wanneer zij werden blootgesteld aan een elektrisch veld. Zowel de
toediening van anandamide als de toediening van arginine
verbeterden de ontspanningscapaciteit. Het gecombineerd gebruik van de substanties
resulteerde in een belangrijke verbetering van de ontspanningscapaciteit.
Het is bekend dat bij diabetici de neurogene
capaciteit van het zwellichaam om te ontspannen en dus ook de
erectiecapaciteit, verminderd kan zijn. Vermoed wordt dat de verzwakking het
gevolg is van een verminderde productie van stikstofmonoxide. Stikstofmonoxide
zet een proces in gang dat de spier in het zwellichaam ontspant waardoor de
toevoer van bloed en dus een erectie mogelijk gemaakt wordt. Het aminozuur arginine geeft stikstofoxide af en verhoogt de concentratie
van deze molecule in het bloed. Anandamide geeft zijn werking op erecties vrij
door de CB1 en de vanilloid receptoren te activeren.
Het is nog niet onderzocht of THC een gelijkaardig effect kan veroorzaken.
(Bron: Ghasemi
M, Sadeghipour H, Dehpour
AR. Anandamide improves the impaired nitric oxide-mediated
neurogenic relaxation of the corpus cavernosum in diabetic rats: involvement of cannabinoid CB1 and vanilloid VR1
receptors. BJU Int 2007;100(6):1385-90.)
Wetenschap: Instaptheorie
Een onderzoek met tweelingen dat uitgevoerd werd door
wetenschappers van de Staatsuniversiteit van Pennsylvania,
VS, geeft geen steun aan de instaptheorie. Zij schrijven dat "eerder dan
steun te vinden voor de interpretatie dat vroege marihuanagebruikers gevoeliger
zouden worden voor gebruik van harddrugs, wijzen deze resultaten er op dat het
longitudinale patroon van druggebruik dat geïnterpreteerd werd als 'instap
effect' veeleer moet opgevat worden als een genetisch beïnvloede
ontwikkeling".
(Bron: Cleveland HH &Wiebe RP. Dev Psychopathol
2008;20(2):615-32.)
Spanje/Oostenrijk: Sativex
Sativex is thans beschikbaar
in heel Spanje en krijgt de administratieve status van 'gebruik uit medelijden'
(compassionate use) waar
andere medicatie zonder werking blijft. Dit is een consequentie van het
onderzoek met Sativex in Catalonië.
Sinds kort is Sativex ook op voorschrift beschikbaar
in Oostenrijk.
(Bronnen: Persoonlijke mededeling van Marta
Duran en Kurt Blaas)
(Foto: CannabisCulture)
Cyprus: ICRS conferentie
Van 1 tot 4 mei 2008 houdt het ICRS (International Cannabinoid
Research Society) in Cyprus een conferentie over het therapeutisch potentieel
van cannabinoïden. Het programma met uittreksels is beschikbaar op:
(Bron: ICRS)
Argentinië: Vrijspraak
Een rechter in hoger beroep in Buenos Aires verklaarde
het verbod op het bezit van drugs voor persoonlijk gebruik als ongrondwettelijk
en sprak twee beschuldigden vrij van illegaal bezit van kleine hoeveelheden
cannabis en ecstasy. Het Argentijnse Hooggerechtshof zal de zaak herzien.
Volgens een krantenbericht steunt de overheid de decriminalisering van
druggebruik.
(Bron: El Financiero van 23
april 2008)
Wetenschap: Hersenbeschadiging
Onderzoekers van de Universiteit van Oxford, Groot-Brittannië, bestudeerden
de hersenstructuren van zware cannabisgebruikers die op jonge leeftijd begonnen
te gebruiken. Zij stelden onregelmatigheden vast in het corpus callosum die een basis kunnen vormen voor cognitieve
consequenties van langdurig zwaar cannabisgebruik bij jongeren. De corpus callosum verbindt de rechter met de linker hersenhelft.
(Bron: Arnone D, et al. Neuroimage 2008 Mar 14 [Elektronische publicatie
voorafgaand aan de gedrukte versie])
Wetenschap: Ontsteking van het endometrium
Het endometrium is het inwendige membraan van de
baarmoeder. Wetenschappers van de Universiteit van Napels, Italië, ontdekten
dat een ontsteking van het endometrium (endometritis) verband houdt met een verhoging van de CB2
receptoren in de baarmoeder. Zij nemen aan dat deze toename de mogelijkheid
vergroot voor endocannabinoïden om hun ontstekingswerende invloed uit te
oefenen door zich aan deze receptoren te binden.
(Bron: Iuvone T, et al. J Cell Mol Med 2008;12(2):661-670.)
Wetenschap: Artritis
De aanwezigheid van cannabinoïde receptoren en
endocannabinoïden werd onderzocht in de knieën van 45 artritispatiënten die een
operatie ondergingen. De endocannabinoïden anandamide en 2-AG waren aanwezig in
het 
gewrichtsvocht van patiënten maar niet in het gewrichtsvocht van gezonde
controlepersonen wat erop wijst dat cannabinoïden nuttig kunnen zijn in de
behandeling van pijn en ontstekingen bij artritis.
(Bron: Richardson D, et al. Arthritis
Res Ther 2008;10(2):R43.)
VN: Antonio Costa
Tijdens de jaarlijkse conferentie van het Comité van Verdovende Middelen (Committee on Narcotic
Drugs - CND) van de Verenigde naties in maart, werd aan de voorzitter van het
VN Bureau voor Drugs en Criminaliteit (UN Office on
Drugs and Crime - UNODC), Antonio Costa,
gevraagd hoe hij kan verklaren dat het cannabisgebruik in Nederland niet hoger
is dan in de buurlanden. Zoals hij dat al eerder gedaan had, ontweek de heer Costa de vraag. Een video van de vraag en de reactie van de
heer Costa is beschikbaar op: http://www.youtube.com/watch?v=fe208nLLEwk
(Bron: http://www.drogriporter.hu/en/node/929 )
Links bijkomende info
IACM - http://www.cannabis-med.org
Hepatitis C - http://www.cannaclopedia.be/hepC.htm - www.hepcprimer.com/3dmodel.html
Steppin'Stone - http://www.cannaclopedia.be/SSTRAT2006.htm
Sativex - http://www.cannabisculture.com/articles/4314.html
ICRS - http://www.cannabinoidsociety.org
Endometrium - http://nl.wikipedia.org/wiki/Endometrium
Zwellichamen - www.andrologie.nl/fysiologie/ere.htm
Cannabiscontaminatie - http://www.cannaclopedia.be/CONTAMIN07.htm
Coffeeshops
- http://www.cannaclopedia.be/WB123.htm
Thalamus - http://nl.wikipedia.org/wiki/Thalamus